headerbanner

©Google Maps©Google MapsSerooskerke is het kleinste dorp van Schouwen-Duiveland. De naam wordt meestal aangevuld met: (S). Dat gebeurt ter onderscheid van het veel grotere gelijknamige dorp op Walcheren. Het bijvoeglijk naamwoord klein zit als het ware aan Serooskerke (S) vastgeplakt. Bij de opheffing in 1961 was het de kleinste gemeente van Nederland.

Die opheffing werd 31 december 1960 in de verf gezet met de laatste openbare vergadering van de gemeenteraad. Dat gebeurde wegens de verwachte grote belangstelling in het dorpshuis. Raad en college van B en W zaten op het podium, gadegeslagen door zo’n beetje het halve dorp. Let wel, de gemeente telde toen 189 inwoners, dus er was voor iedereen plaats.

Blijspel

Het publiek luisterde aandachtig naar de toespraak van de 69-jarige burgemeester J. Klompe. Hij nam in 1920 zitting in de raad, was vanaf 1923 wethouder en hanteerde vanaf 1955 de voorzittershamer als burgemeester. Klompe maakte blijkens een bijna literair geschreven verslag in de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) eerder een blijspel dan een drama van de opheffing der gemeente. De toon werd daarvoor trouwens al bij het begin van de bijeenkomst gezet door de gemeentesecretaris. Die was vergeten om het verslag van de vorige vergadering mee te nemen, hetgeen hem door Klompe met een kwinkslag werd vergeven.

'De Tijd leert alles''De Tijd leert alles'Toekomst

De voormalige gemeente Serooskerke ©Google MapsDe voormalige gemeente Serooskerke ©Google MapsDe burgemeester memoreerde dat de Ramp van nog geen acht jaar eerder diepe wonden had geslagen. Het herstel bracht Serooskerke gelukkig ook goeds. Zo kwam er een nieuw schoolgebouw, een dorpshuis, werd de oude kerk gerestaureerd en kwamen er voor het eerst in de geschiedenis trottoirs. De burgemeester voorspelde een grote toekomst voor de recreatie door de aanwezigheid van bos en strand in de nabijheid. Ook voorzag hij veel mogelijkheden voor de ‘zeilsport’ nadat de afsluiting van de Oosterschelde een feit zou worden. Beide voorspellingen van de laatste burgemeester van Serooskerke zijn uitgekomen. Klik hier voor het PZC-verslag van de gemeenteraadsvergadering. 

Na de opheffing van Serooskerke (S) was Overslag in Zeeuws-Vlaanderen de kleinste gemeente van Nederland. Overslag behield die status tot aan de gemeentelijke herindeling per 1 april 1970.

Ring SerooskerkeRing SerooskerkeDorpskom

De bebouwde kom van het ringdorp bestaat uit het Dorpsplein (de ring) en een handvol straten daaromheen. Winkels vind je er niet meer, maar de ring is en blijft het hart van Serooskerke. Het dorp wordt aan drie kanten omgeven door drukke doorgaande wegen. Aan de zuidkant loopt de Provincialeweg N59 en aan de westzijde de N57. Aan de oostkant ligt de N653 (Delingsdijk). Alleen via de Oude Zandweg kun je als fietser zonder verkeersconflicten het dorp uit of in peddelen.

Dorpshuis

Dorpshuis Serooskerke (S)Dorpshuis Serooskerke (S)Aan de zuidkant van de ring staat het dorpshuis. Daar kunnen de inwoners terecht om te biljarten, te bewegen op muziek, aan Crea te doen, te kaarten en te koersballen. Het dorpshuis is ook punt van samenkomst voor de Dansgroep Schouwen-Duiveland. Regelmatig wordt er ook in dorpsverband gegeten, met Kerstmis bijvoorbeeld. In het gebouw vergadert ook de actieve dorpsraad. Die is behalve behartiger van de plaatselijke belangen, de aanjager van diverse activiteiten. Klik hier voor Facebookpagina.

Zoals in alle ringdorpen in Zeeland het geval is staat de kerk ook in Serooskerke precies in het midden. Het eerste bedehuis verrees hier in de 15e eeuw en was gewijd aan Sint Alard of Adelhard. Ook de dorpsnaam verwijst naar deze heilige. Klik hier voor informatie. Het gebouw diende mogelijk als vervanger voor de kerk in het verdronken dorp Zuidwelle. Plunderende geuzen staken de kerk van Serooskerke in 1575 in brand. Dat gebeurde tijdens de roerige periode toen Zierikzee in handen was van de Spaanse troepen onder leiding van kolonel Mondragon. Het koor raakte daarbij onherstelbaar beschadigd. In 1611 werd de kerk opnieuw in gebruik genomen. Het herstel was grotendeels bekostigd door extra accijns op het bier. Niet ongebruikelijk in die dagen, ook de Oostkerk in Middelburg is betaald van de belasting op het gerstenat. Daarbij moet bedacht worden dat bier volksdrank nummer een was, mede door het slechte drinkwater.

Zout

Monument slachtoffers Ramp 1953Monument slachtoffers Ramp 1953De kerk had flink te lijden tijdens de Ramp van 1953. Daarna volgde herstel. In 1997 was het opnieuw nodig om de muren aan te pakken. Die waren zwaar aangetast door het zout. Dat zat er niet alleen in door de watersnoodramp maar ook door de inundatie in de Tweede Wereldoorlog in opdracht van de Duitse bezetter. Daardoor stond het dorp onder water van februari 1944 tot 8 september 1945. Het relatief hooggelegen gebouw, dat een preekstoel uit de 17e eeuw herbergt en waarin een kroonluchter hangt, dateert uit de 18e eeuw en was in 1953 toevluchtsoord voor mensen die vluchtten voor het water.

Het bedehuis biedt onderdak aan de hervormde gemeente, die behoort tot de richting van de Gereformeerde Bond binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). De gemeente heeft een streekfunctie. De meeste leden komen dan ook van buiten het dorp. De kerk is in juli, augustus en september regelmatig voor bezichtiging geopend. Klik hier voor meer informatie. 

Familie bindt S en W

Pieter Hughens van Tuyll (1430-1492), burgemeester van Zierikzee, was gezant van Karel de Stoute, de Hertog van Bourgondië. De laatste was heel tevreden over het werk van Pieter en beloonde hem rijkelijk. Daardoor kon hij in 1483 de heerlijkheid Serooskerke kopen en noemde zich vanaf dat moment Pieter van Serooskerke. Vanaf 1600 plakte zijn familie daar de naam Van Tuyll weer aan vast. Omdat ook het Walcherse Serooskerke in bezit was van dit adellijk geslacht, zijn beide dorpen historisch gezien dus met elkaar verbonden.

Schelphoek

Het bij Serooskerke behorende Schelphoek ligt ten zuiden van de N59 aan de Oosterschelde. Het gehucht waar twintig gezinnen woonden, spoelde bijna volledig weg tijdens de Ramp van 1953. Dat kostte aan vijftien mensen het leven onder wie zeven kinderen. De golven sloegen een gat in de dijk dat uitgroeide tot 525 meter. Het water schuurde de bodem uit tot een diepte van 37 meter. Het bleek ondoenlijk om de zeewering op de oude locatie te herstellen. Daarom is ongeveer 150 hectare buitenbedijkt. Dat wil dus zeggen dat de nieuwe dijk een stuk naar binnen wordt aangelegd, waarbij gronden definitief aan het water worden prijsgegeven. Zo ontstond een krekengebied van 224 hectare. Dit Natuurgebied Schelphoek maakt deel uit van Plan Tureluur.

Strao

Jaarlijks is De Schelphoek eind maart het toneel van het straorijden. De Unesco (Organisatie der Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur) kende aan dit gebruik in 2018 het predicaat Immaterieel Erfgoed toe. Rijk versierde Zeeuwse paarden rijden dan voor de eerste maal in het jaar het strand op en de zee in. Plaats van vertrek is het Dorpsplein in Serooskerke, waarna de stoet naar De Schelphoek rijdt. Straorijden deed men vroeger wanneer de paarden na de winter uit de stal kwamen en weer aan het werk gingen. Het gebruik is om de benen te verfrissen en allerlei kwalen tegen te gaan. Volgens volksgeloof was straorijden ook goed tegen nachtmerries.

Naam

Anders dan gedacht slaat de naam van het gebied niet op schelpen. Schelphoek is vermoedelijk afgeleid van het woord ‘schelhoek’. Het Middelnederlandsch Handwoordenboek omschrijft een ‘schelgat’ als ‘een gat aan de buitenzijde van een zeedijk, door afslag ontstaan’.

Haven

Voor de Ramp was de haven van Schelphoek van belang voor het verschepen van de suikerbieten. Deze haven verdween door de watersnood. Het waterbekken dat buiten de nieuwe dijk ontstond is gebruikt als werkhaven bij de aanleg van de Deltawerken. Schelphoek biedt net als het naastgelegen Moriaanshoofd, prachtige vergezichten over de Oosterschelde. Het gebied ligt aan het fietspad tussen Zierikzee en Westenschouwen. De enige woonhuizen die Schelphoek nog herbergt staan aan de Stolpweg.

Gemeente en inwoners

Serooskerke maakte vanaf 1 januari 1961 deel uit van de gemeente Westerschouwen. Sinds 1 januari 1997 behoort het dorp tot de gemeente Schouwen-Duiveland. Het dorp telde 270 inwoners op 1 oktober 2018.©Google Maps©Google Maps

Verblijfsmogelijkheden

Logies

Hotel-restaurant De Schelphoek Serooskerkseweg 24 4327 SE Serooskerke. Je kunt hier dus zowel verblijven als uit eten gaan. Klik hier voor website.
Boerderijcamping Dorpzicht Nieuwe Prunjeweg 3, 4327 AJ Serooskerke Schouwen Klik hier voor website.
Vakantieappartement De Waag Dorpsplein 6, 4327 AG Serooskerke Schouwen. Klik hier voor website. 

Hieronder de links naar de beschrijvingen van de overige plaatsen op Schouwen-Duiveland 

Bruinisse Brouwershaven Burgh Dreischor Ellemeet Haamstede Kerkwerve Nieuwerkerk Ouwerkerk Oosterland Renesse  Scharendijke Serooskerke Sirjansland Westerschouwen Zierikzee  Zonnemaire

Hotel De SchelphoekHotel De Schelphoek