headerbanner

Bij MoriaanshoofdBij MoriaanshoofdKerkwerve ligt op het Platte van Schouwen. Heel laag dus. Het is een dorp van vergezichten over akkers en Oosterschelde. Kerkwerve is bovendien rijk gezegend met natuur. Toeristen krijgen dat steeds meer in de gaten. Hoewel het aanzicht het niet doet vermoeden behoort Kerkwerve tot de oudere nederzettingen op Schouwen-Duiveland. Veel huizen en boerderijen verdwenen door de Ramp van 1953. Zelfs op de Ring, het oorspronkelijk middeleeuwse middelpunt van het dorp, staan amper oude panden. Na de watersnood bleven  veel inwoners tijdelijk in barakken in het naburige dorp Noordgouwe. De christelijke school was daar in een houten noodgebouw ondergebracht. De oorspronkelijke werd in Moriaanshoofd een prooi van het water. Na de Ramp is de nieuwe school gebouwd in Kerkwerve.

Kerk en kroeg in KerkwerveKerk en kroeg in KerkwerveEetcafé

Het dorp moet het zonder levensmiddelenwinkels stellen, maar beschikt gelukkig nog steeds over een basisschool. Klik hier voor website.  Aan de Ring is eetcafé-snackbar Het Hart van Kerkwerve gevestigd. Zodoende kun je hier op een mooie dag aanleggen voor een drankje en/of een hapje.

Dorpskerk

Protestantse kerk KerkwerveProtestantse kerk KerkwerveTegenover het terras ligt de in 1901 gebouwde Protestantse kerk. Die verving het stokoude bedehuis dat in 1899 onder de slopershamer viel. De aan Sint Pancratius gewijde kerk was al aan het eind van de 12e eeuw gesticht als een dochter van de parochiekerk Zierikzee. Vanaf 1298 was de parochie zelfstandig. Daarna behoorde Kerkwerve tot de voornaamste kerkdorpen in de regio, want er waren twee pastoors verbonden aan het bedehuis. In de Middeleeuwen stond er ook een gasthuis (ziekenhuis). De kerk is in 1575 zwaar beschadigd door Spaanse troepen tijdens de belegering van Zierikzee. De toren werd daarbij een prooi der vlammen, terwijl ook veertig huizen in de as werden gelegd. In de huidige kerk staat de in 1700 vervaardigde preekstoel uit de oude kerk. Daaraan is een zandloper bevestigd, bedoeld om predikanten eraan te herinneren dat hun preek niet al te lang mocht duren. De kansel is het enige onderdeel van de kerk dat wordt aangemerkt als Rijksmonument. Klik hier voor website van de Protestantse Gemeente. 

Beeld

Aan de Ring staat ook een kunstwerk ter herinnering aan zuster Van Zijp-Bijlo. Deze wijkverpleegster werkte van 1929 tot 1959 in Kerkwerve en omgeving. Ze is afgebeeld op een motorfiets, het vervoermiddel waarmee zij zich jarenlang verplaatste.

Beeld zuster Van Zijl-BijloBeeld zuster Van Zijl-BijloPniëlkerk

In Kerkwerve priemt er behalve het spitsje op de dorpskerk nog een toren in het zwerk. Die is van de Christelijke Gereformeerde Kerk aan de Beatrixstraat 5. Deze Pniëlkerk is gebouwd in 1966. Klik hier voor website kerkgemeente Pniëlkerk KerkwervePniëlkerk Kerkwerve

Rechte wegen

Gemaal Prunje aan de Florisweg in KerkwerveGemaal Prunje aan de Florisweg in Kerkwerve

Kerkwerve ligt te midden van weids buitengebied. Dat betekent uitzichten over een landschap met nauwelijks ontsierende elementen. Het is opvallend dat er veel kaarsrechte wegen lopen. De oude structuur verdween vrijwel geheel bij de Ramp van 1953. Grote delen van het Platte van Schouwen lagen bedekt onder een dikke laag zand. De teelaarde spoelde weg door het natuurgeweld. Dat kwam vooral ook doordat de landerijen er mooi geploegd bij lagen met het oog op het voorjaar. Veel boerderijn stortten in tijdens de Rampnacht. Geen wonder dat zelfs is overwogen om het Platte van Schouwen voorgoed aan de golven prijs te geven.

Kakkersweel

Vlakbij Noordgouwe ligt de Kakkersweel aan de gelijknamige weg. Deze weel (Zeeuwse woord voor ‘wiel’) ontstond in 1288 na een dijkdoorbraak. Samen met de omliggende rietkragen en oevers vormt de plas een mooi vogelrijk natuurgebiedje. Veel meer natuur is te vinden bij Moriaanshoofd (zie hieronder).Kakkersweel in de gortdroge zomer van 2018Kakkersweel in de gortdroge zomer van 2018

Treinen

Je zou het hier misschien niet zo snel verwachten. maar ten noorden van Kerkwerve ligt een bos dat net zo groot is als de dorpskom. Hier ligt (ingang aan Weelweg 3) recreatieboerderij van Langeraad.  Daar kun je niet alleen zomer en winter kamperen, maar zo nu en dan ook een treinritje maken. In het bos ligt namelijk het emplacement van de StoomGroep Kerkwerve. Op paaszaterdag is er altijd een publiekelijk toegankelijk evenement evenals op de eerste zaterdag van augustus. De club rijdt met schaalmodellen over de sporen die zich door het bos slingeren. Ook wordt gedemonstreerd met stoommachines en –boten. Klik hier voor actuele informatie. 

Moriaanshoofd

De kern van het gehucht Moriaanshoofd ligt aan de weg tussen Haamstede en Zierikzee. Een bekende blikvanger is de riet gedekte achtkante korenmolen De Zwaan, die pal aan de weg ligt. Kenners zien aan de vorm onmiddellijk dat het een voormalige poldermolen betreft. Lang is aangenomen dat deze in 1882 van Leerdam naar Moriaanshoofd is verhuisd. Onderzoek van molenhistoricus J. S. Bakker wees later uit dat het windgemaal afkomstig is uit het Zuid-Hollandse Berkel. De molen overleefde de Ramp van 1953. Wel spoelde de buil weg. Dat is een machine waarmee je het meel schudt, zodat je bloem overhoudt. Op de buil stond een tweedelig rijm waarvan vooral het slot nog steeds een goede raad is:

Wie alleman zijn goed vertrouwt
En niet behoorlijk boeken houdt
En veel verteert bij kleine winst
En nimmer meer wil zijn de minste
En zelden rekent, zelden schrijft
Is ’t vreemd dat die geen koopman blijft.

Voor de liefhebbers: op 20 meter van het De Zwaan stond vroeger een zeldzame wipkorenmolen. Klik hier voor meer bijzonderheden. Natuur bij MoriaanshoofdNatuur bij Moriaanshoofd

Prunje

Kluut in de PrunjeKluut in de PrunjeAchter de molen ligt het 600 hectare grote natuurgebied De Prunje, dat voor een deel is gelegen op voormalige arme landbouwgronden. De Prunje is als natuurgebied ingericht. Het maakt deel uit van het vanaf 1991 ontwikkelde Plan Tureluur. Dat is bedoeld als compensatie voor natuur die verloren ging bij de aanleg van de Deltawerken. Plan Tureluur omvat 4400 hectare binnen- en buitendijkse nieuwe natuur. In het voor en najaar rusten hier duizenden tureluurs, grutto’s, ganzen en plevieren. In De Prunje liggen de nodige kreken. Ze zijn hersteld naar de situatie van voor de Ramp. Dat gebeurde met behulp van oude kaarten. In het midden van De Prunje is een eiland gemaakt. Tot de broedvogels in het gebied behoren tureluurs, kluten, grote sterns, visdiefjes en kokmeeuwen. Bij hoogwater wachten de vogels massaal binnendijks, anders gezegd: ze overtijen. Klik hier voor film over vogels in De Prunje. 

Heerenkeet

Gezicht op de HeerenkeetGezicht op de HeerenkeetAan de Oosterscheldekant van de dijk ligt café restaurant de Heerenkeet dat zich aanprijst als ‘de mooiste ontmoetingsplek tussen land en zee’. En daar is wat voor te zeggen, want de uitzichten vanaf deze locatie over de Oosterschelde en de Zeelandbrug zijn om te zoenen, of het nu mooi of lelijk weer is. Een recensent van de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) die hier vanachter het raam de zon zag ondergaan over het water schreef: ,,Dit is misschien wel het mooiste plekje van Zeeland om uit eten te gaan.” De naam van dit etablissement herinnert aan de tijd dat hier het directiegebouw stond van het voormalige Waterschap Schouwen. Zij vergaderden hier en aten en dronken er bovendien. Op deze locatie lag ook materiaal opgeslagen van het waterschap. Het oude café is in 1943 gesloopt op last van de bezetter. In 1948 volgde de opening van het nieuwe eethuis. Klik hier voor website. 

Uitzicht over de OosterscheldeUitzicht over de OosterscheldeInlagen

Aan de waterkant liggen de restanten van de haven van Flaauwers, waar het in vroeger tijden een drukte van belang was wanneer in het najaar de suikerbieten werden verscheept tijdens de campagne. Aan deze kant van de Oosterscheldedijk liggen ook de Flaauwers en de Wevers Inlaag. Deze maken deel uit van het eerder genoemde natuurgebied De Prunje.Gemaal SchouwenGemaal Schouwen

Gemaal

Tussen beide inlagen pronkt het in 1876 gebouwde Gemaal Schouwen dat ooit op stoomkracht het overtollige polderwater loosde op de Oosterschelde. Het is het oudste schepradgemaal van Zeeland. Het pand bevat twee luxe vakantieappartementen, die garant staan voor een eerste klas verblijf midden in de natuur. Klik hier voor website. 

Duivendijke

DuivendijksewegDuivendijksewegHet tot gehucht gekrompen Duivendijke was in de Middeleeuwen een dorp van betekenis. Zeker is dat het al in 1276 een zelfstandige parochie was. Het aan Sint Maarten gewijde bedehuis was de moeder van de kerk van Brouwershaven. Duivendijke bestaat nu uit bebouwing langs de Duivendijkseweg. Het gaat voornamelijk om boerderijen, waarvan er enkele ook de bestemming minicamping hebben. Vanaf de Duivendijkseweg kun je naar alle windstreken kilometers ver kijken.

De naam Duivendijke was tot 1961 ook verbonden aan een echte plattelandsgemeente. Deze bestond namelijk alleen uit gehuchten. Behalve Duivendijke vielen daar ook onder: Brijdorpe, Klaaskinderkere, Looperskapelle en Den Osse.

In 1815 woonden er 372 mensen in de gemeente en 566 in 1899.

Bij Nieuwerkerke SchutjeBij Nieuwerkerke SchutjeNieuwerkerke-Schutje

De naam herinnert aan de ligging bij een sluis. In de streek wordt het gehucht vaak alleen aangeduid met het achtervoegsel Schutje. Dit buurtje ligt aan een kruispunt ten noorden van Kerkwerve. Ooit was het een volwaardig dorp met een kerk, waarvan de eerste vermelding dateert uit 1298.

De kerk was een dochter van die van Kerkwerve. Het bedehuis is mogelijk verwoest tijdens de oorlogshandelingen rond het beleg van Zierikzee in 1576. Materiaal van de kerkruïne is wellicht gebruikt om de vestingwerken van Brouwershaven te versterken. Het voormalige kerkhof is beschermd als archeologisch monument. Het verdwijnen van de kerk betekende het einde van zelfstandig Nieuwerkerke-Schutje. Vanaf 1812 behoorde het met Moriaanshoofd en het in de golven van de Oosterschelde verdwenen Rengerskerke tot de gemeente Kerkwerve.

Aan de Kievitsweg 2 ligt de Alpacafarm Kerkwerve, die toegankelijk is voor bezoekers. Behalve de populaire alpaca’s zijn er ook falbala’s (Argentijnse miniatuurpaarden). Je kunt er wandelen met de alpaca's en er desgewenst ook tussen golfen. Verder worden er rondleidingen gegeven en kunnen kinderen meedoen aan een workshop alpacawol. Klik hier voor website. 

©Google Maps©Google MapsGemeentebestuur en inwoners

De gemeente Kerkwerve, waartoe ook de gehuchten Duivendijke, Moriaanshoofd en Nieuwerkerke-Schutje behoorden, ging per 1 januari 1961 op in het toen gevormde Midden-Schouwen, waaronder ook Duivendijke, Elkerzee en Ellemeet vielen. Sinds 1 januari 1997 maakt het dorp deel uit van de gemeente Schouwen-Duiveland. Kerkwerve telde in de jaren veertig van de 19e eeuw ruim 230 inwoners, waarvan 100 in de dorpskom. Per 1 januari 1980 waren er 1048 ingezetenen en op 31 december 2015 stond de teller stil op 997 mensen.©Google Maps©Google Maps

Overnachtingsmogelijkheden

Hotel-restaurant Alexander is een luxe oord aan de rand van natuurgebied De Prunje. Adres Slikweg 7 4321 SV Kerkwerve. Klik hier voor website.
B&B Hofstede Bellas Artes, Heuvelsweg 2, 4321 TG Kerkwerve, Klik hier voor website.
De Rietgors (kamers en groepsaccommodatie), Slikweg 8, 4321 SV Kerkwerve. Klik hier voor website

Campings

Minicamping Appelgaerd, Zandweg 6, 4321 TA Kerkwerve. Klik hier voor website. 
Camping De Bloemhoek ,Taaijersweg 12a, 4321 TS Kerkwerve. Klik hier voor website.
SVR camping De Brashoeve, Brasweg 5, 4321 TB Kerkwerve. Klik hier voor website.
SVR camping ’t Wekken, Kerkweg 18, 4321 AC Kerkwerve. Klik hier voor website.
Minicamping De Hendrikahoeve, Taaijersweg 8, 4321 TS Kerkwerve. Klik hier voor website.
Camping en dierenpension De Hooge Meet, Taaijersweg 1, 4321 TS Kerkwerve. Klik hier voor website.
De Hoogte, Verseputseweg 30, 4321 TD Kerkwerve. Klik hier voor website.
Recreatieboerderij Van Langeraad, Weelweg 3, 4321 AH Kerkwerve. Klik hier voor website.
Minicamping d'Outepoppe, Verseputseweg 13, 4321 TC Kerkwerve. Klik hier voor website.
Kampeerboerderij Mol (ook groepsaccommodatie, appartementen en chalets). Klik hier voor website.
Minicamping Nova Cura, Florisweg 3, 4321 TP Kerkwerve. Klik hier voor website.
Minicamping ’t Schutje, Heuvelsweg 21, 4321 TG Kerkwerve.  
Camping Slagershof, Tellersweg 5, 4321 TW Kerkwerve. Klik hier voor website.
Minicamping De Strohalm, Heuvelsweg 12, 4321 TG Kerkwerve. Klik hier voor website.
Tellershoeve, Tellersweg 4, 4321 TW Kerkwerve. Klik hier voor website.
De Vospit, Verseputseweg 9, 4321 TC Kerkwerve. 
Minicamping Ruimzicht, Duivendijkseweg 6, 4321 TN Kerkwerve. Klik hier voor website.
Minicamping De Zonnehoek, Duivendijkseweg 1, 4321 TN Kerkwerve. Klik hier voor website. 

Hieronder de links naar de beschrijvingen van de overige plaatsen op Schouwen-Duiveland 

Bruinisse Brouwershaven Burgh Dreischor Ellemeet Haamstede Kerkwerve Nieuwerkerk Ouwerkerk Oosterland Renesse  Scharendijke Serooskerke Sirjansland Westerschouwen Zierikzee  Zonnemaire

Hotel aan de rand van de PrunjeHotel aan de rand van de PrunjeGemaal Schouwen en daarachter de molen van MoriaanshoofdGemaal Schouwen en daarachter de molen van MoriaanshoofdKruilier molen MoriaanshoofdKruilier molen MoriaanshoofdPutter aan de Oosterschelde. Een tweede vliegt net op. Dat is het balletje in de lucht, links van de andere.Putter aan de Oosterschelde. Een tweede vliegt net op. Dat is het balletje in de lucht, links van de andere.Gezicht op Zierikzee vanaf de WeelwegGezicht op Zierikzee vanaf de WeelwegTravalje (hoefstal) op de Ring in KerkwerveTravalje (hoefstal) op de Ring in KerkwerveVoormalig gemeentehuis KerkwerveVoormalig gemeentehuis KerkwerveEn en Vloedstraat KerkwerveEn en Vloedstraat KerkwerveVuuf Gemeten KerkwerveVuuf Gemeten KerkwerveKinderopvang KerkwerveKinderopvang KerkwerveDorpshuis KerkwerveDorpshuis KerkwerveGaragebedrijf in KerkwerveGaragebedrijf in KerkwerveKeukenbedrijf aan de Kerkweg in KerkwerveKeukenbedrijf aan de Kerkweg in KerkwerveSpoorwegovergang KerkwerveSpoorwegovergang KerkwerveDraaischijf spooremplacenemt KerkwerveDraaischijf spooremplacenemt KerkwerveVleesboerderij aan de Kievitsweg in het buitengebied van Kerkwerve. Vleesboerderij aan de Kievitsweg in het buitengebied van Kerkwerve. Ook te verkrijgen bij Boot. Te combineren met friet van Zeeuwse aardappels. 't is maar een idee..Ook te verkrijgen bij Boot. Te combineren met friet van Zeeuwse aardappels. 't is maar een idee..Bartelsweg in het buitengebied. Overal kilometers zicht!Bartelsweg in het buitengebied. Overal kilometers zicht!De boerderijen zijn van na de RampDe boerderijen zijn van na de RampNieuwerkerke SchutjeNieuwerkerke SchutjeTot slot gezicht op groen Kerkwerve met bos aan de HeuvelswegTot slot gezicht op groen Kerkwerve met bos aan de Heuvelsweg