headerbanner


Kats. Daar moet je voor omrijden. Het kan het er ook op een mooie zomerdag heel stil zijn. Zelfs in de 21e eeuw. Toch weten zeker twee groepen mensen het dorp goed te vinden, namelijk kunst- en bloemenliefhebbers. Het is gesierd met diverse interessante beeldhouwwerken. In de Zeeuwse Rozentuin geurt en kleurt het naar hartenlust in de bloeitijd.

Rijkswaterstaat legde in 1961 een werkhaven aan. Daar zijn de elementen gebouwd voor de Zeelandbrug, welke in 1965 is geopend. Voorheen Kats ook bekend van het veer op Zierikzee. De aanleg van de 

Dorpsstraat KatsDorpsstraat KatsZandkreekdam maakte daar een einde aan.

Kats is altijd klein gebleven. Toch was het tot ver in de 20e eeuw een dorp met alles erop en eraan. Je kon er zaken doen met 2 bakkers, 1 smid, 1 wagenmaker, 1 schilder, 2 kleermakers, 2 caféhouders, 1 molenaar, 1 meelhandelaar, 6 melkslijters en 6 vrachtrijders. Net als elders zette ook hier de neergang in voor de kleine middenstanders. Uiteindelijk bleef er geen winkel meer over waar je terecht kunt voor levensmiddelen. Wel kun je 's zomers fruit kopen bij zorgboerderij De Kersenkooi aan de Katse Groeneweg 1a. Klik hier voor website. 

Heren van Kats

Hier stond het slot van de Heren van Kats.Hier stond het slot van de Heren van Kats.Kats kan bogen op een zeer oude geschiedenis. In 2008 is het 800-jarig bestaan gevierd. Zeker is dat de kerk van het eerste dorp al bestond in 1208. De heren van Kats zwaaiden er de scepter. Vooral Nikolaas Kats sr. was in het laatste kwart van de 13e eeuw een machtig man. Hij behoorde tot de raadsleden van Graaf Floris V van Holland en Zeeland en was ook kapitein-generaal van diens leger. Bij de heerlijkheid behoorde ook het dorp Welle. Dat verdween door de Sint Felixvloed van 1530. Het is bij de drooglegging van Noord-Beveland vanaf het eind van de 16e eeuw niet meer opgebouwd.

Bloeiende handel

De inwoners van Kats genoten toen tolvrijdom in heel Zeeland en Holland. Daar staat tegenover dat alle schepen die Kats aandeden havengelden betaalden. Kats bloeide in die tijd, mede door de handel. Schippers uit het dorp dreven intensief handel met Engeland. Aan al die rijkdom kwam een eind toen de dijken doorbraken. Welle en het eerste dorp Kats verdwenen in de golven. Het tweede dorp werd in 1404 getroffen door overstromingen, maar bleef voortbestaan. Het einde van het tweede Kats kwam in 1532 door de Allerheiligenvloed. Daarbij verdronken 150 inwoners. Heel Noord-Beveland verdween toen onder water, een toestand die ruim een halve eeuw zou aanhouden.

Kasteel

Wat er bij de overstromingen ook verdween was het kasteel van de heren van Kats. Alleen de veldnaam Steenoord herinnert nog aan deze versterking.

Ter plaatse is in de Leendert Abrahampolder een informatiebord aangepast.

Het kasteel was dermate belangrijk dat de Staten van Zeeland er regelmatig hun vergaderingen hielden.

 

 

Derde dorp

De Dorpsstraat loopt uit op de kerk.De Dorpsstraat loopt uit op de kerk.Het derde dorp kwam op nadat delen van Noord-Beveland vanaf 1598 werden herbedijkt. Kats is een voorstraatdorp. Men legde eerst loodrecht vanaf de dijk een straat aan, vaak Voorstraat genoed, maar in Kats Dorpstraat. Deze loopt uit op de Kerkstraat, waar al spoedig na de stichting van het dorp een bedehuis verrees. Het huidige is van 1687. De toren is in 1870 toegevoegd. Kerk, pastorie en de consistorie (1889) vormen een fraai geheel, mede door de tuin aan de voorzijde. Het huidige aanzien van de toren dateert uit 1951. In de kerk staat een preekstoel uit de tweede helft van de 17e eeuw. Het orgel is van 1906.

Bestemming kerk

Het gebouw ging in 2001 over naar de Stichting Oude Zeeuwse kerken. De Protestantse gemeente De Ontmoeting, waaronder ook de gemeenten in Kortgene en Wissenkerke vallen, gebruikt het bedehuis niet meer voor zondagse erediensten. Wel zijn er kerkdiensten op andere tijdstippen in het jaar. Dat is bijvoorbeeld het geval in de Stille Week voor Pasen (Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag). In de zomermaanden zijn er op zondag korte diensten van 9.30-10.00 uur, in het kader van de Onderwegkerk. Bovendien wordt het gebouw gebruikt voor trouwerijen, recepties, toneel- en muziekuitvoeringen, vergaderingen en tentoonstellingen. Klik hier voor website Katse Kerk met informatie over verhuur. Klik hier voor informatie over Protestantse gemeente.

Meestoof 

Herinnering aan de meestoof van KatsHerinnering aan de meestoof van KatsDe schuur van de boerderij aan de Abrahamspolderweg 6 is een restant van meestoof De Goede Verwachting , die hier in 1862 werd gebouwd. De meekrapteelt heeft Zeeland tot in het derde kwart van de 19e eeuw grote welvaart gebracht. Het ging bij deze cultuur om het winnen van verfstof. Nadat de meekrapplant (Rubia tinctorum) drie jaar te velde had gestaan werden de wortels daarvan geoogst met een meekrapspa. Het was zwaar werk, waardoor de arbeiders veel honger kregen. Daardoor ontstond het gezegde ‘eten als een delver’.
De wortels werdenDe schuur was vroeger het stamphuisDe schuur was vroeger het stamphuis gedroogd in de stoven en daarna fijngemalen. Na diverse bewerkingen ontstond het eindproduct: meekrapverf. Deze rode verf is eeuwenlang gebruikt voor het verven van textiel en leer en in de kunst.De uitvinding in 1868 van een kunstmatig product leidde tot het verdwijnen van de teelt. Uiteindelijk werden de meeste stoven gesloopt.Op Noord-Beveland hebben 7 meestoven gestaan. Het deel dat resteert van de Katse stoof is het stamphuis. De naam zegt het al, daar werden de wortels fijngestampt. Een gevelsteen in het woonhuis van de hoeve aan de Abrahamspolderweg herinnert aan de bouw van de stoof in Kats. Klik hier voor verhaal over geschiedenis van de meekrapcultuur op Noord-Beveland

Van herder naar verder.Van herder naar verder.

Kunstenaars

Beeld SaamhorigheidBeeld Saamhorigheid

Kats oefent aantrekkingskracht uit op kunstenaars. Daardoor vind je in het dorp enkele galeries. Langs de openbare weg staan diverse kunstwerken die het dorpsaanzicht veraangenamen.

Op de driesprong van de Noordlangeweg en de Kerkstraat pronkt bij het dorpshuis het in 2005 vervaardigde beeld Saamhorigheid van de in 1945 in Kats geboren beeldhouwster Lydia C. Klop-Steendijk.

Bij de coupure aan de Abrahamspolderweg/Dijkstraat prijkt een menhir. Dit kunstwerk is in 1996-1998 vervaardigd door Harmen Breethouwer. In 2015 was hier tijdens een Kats Festijn een ludiek treffen tussen twee groepen, namelijk Asterix en Obelix en aanhang en de ‘Romeinen’.

Aan de Dijkstraat stuit de voorbijganger ook op de beeldengroep ‘Van herder naar verder’, gemaakt door de in Kats wonende Ronny Maas-Bazen (Den Haag 1947). De toenmalige burgemeester M.L. Everaers van de gemeente Noord-Beveland onthulde het op zaterdag 13 juni 1998 ter gelegenheid van het 400-jarig bestaan van het dorp.

De schaapherder links symboliseert de eerste inwoner van Kats in 1598. De groep rechts staat model voor de saamhorigheid binnen de dorpsgemeenschap in 1998.

 

 

 

 

 

 

Rozentuin

Aan de Katse Groenweg ligt de Zeeuwse Rozentuin, die je kunt bestempelen als De Kleine Keukenhof van Noord-Beveland.

Op het 4 hectare metend complex zijn 1000 soorten rozen te zien en 150 soorten clematissen. Dat is echt genieten voor de liefhebbers van bloemen, kleuren en geuren.

De bezoeker kan hier ook terecht voor een natje en een droogje. ’s Zomers is er vaak een expositie van beeldend kunstenaars of worden er concerten in de tuin gegeven.

Deze rustige attractie is het hele jaar geopend en wel van dinsdag tot en met zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur. Klik hier voor meer informatieDe Zeeuwse RozentuinDe Zeeuwse Rozentuin

Katshuis

Aan de Noordlangeweg 34 staat het Katshuis. Dat is op het eerste gezicht een statig herenhuis met een 18e eeuwse aanblik. In werkelijkheid gaat het om een boerderij die in 2015/16 is omgetoverd tot een paleisje in de polder. Het complex wordt behalve voor woondoeleinden gebruikt voor fairs, workshops en andere evenementen. Klik hier voor website

Haven

Bij de jachthaven van KatsBij de jachthaven van KatsTen noordoosten van het dorp ligt aan de Oosterschelde de Veerhaven. Hier is een jachthaven met 140 ligplaatsen voor pleziervaartuigen. Vroeger legden hier ponten aan die Kats verbonden met Katseveer. Klik hier voor meer informatieAan de Veerhaven is ook jachtwerf Van der Rest Nautic gevestigd. De werf is gespecialiseerd in onderhoud en reparatie. Klik hier voor website.  Een kilometer zuidelijker ligt de voormalige landbouwhaven.Voormalige landbouwhaven Kats.Voormalige landbouwhaven Kats.

Eten en drinken

Dineren is mogelijk bij Maritiem Restaurent De Katse Kaai aan de Veerhaven 3.  Je kunt ook lunchen en dineren in het restaurant van De Zeeuwse Rozentuin. Klik hier voor meer informatie

© Google Maps© Google MapsGemeente Kats

De Noord-Bevelandse gemeente Kats telde 280 inwoners per 1 januari 1815, 431 in 1958 en 583 in 1899. Per 1 januari woonden er 392 mensen in het dorp en 435 per 1 januari 2008. Kats werd in 1941 opgenomen in de toen gevormde gemeente Kortgene en maakt sinds 1995 onderdeel uit van de gemeente Noord-Beveland.© Google Maps© Google Maps

Dorpshuis

Verenigingen vinden voor hun activiteiten onderdak in Dorpshuis De Vriendschap aan de Noordlangeweg 6. Dat bevat een gymzaal, een kleine zaal, een peuterspeelzaal en een foyer-bar. Klik hier voor website

 

KLIK HIER OM EEN REACTIE OP DIT ARTIKEL TE PLAATSEN

Dorpshuis Kats.Dorpshuis Kats.Trap OosterscheldedijkTrap Oosterscheldedijk

Hoek Noordlangeweg en Dijkstraat in Kats.Hoek Noordlangeweg en Dijkstraat in Kats.NoordlangewegNoordlangewegChristinastraat KatsChristinastraat KatsDijkstraat KatsDijkstraat KatsKatsKatsBushalte Dorpsstraat KatsBushalte Dorpsstraat KatsVoormalige smederij met travalje in Dorpsstraat Kats Voormalige smederij met travalje in Dorpsstraat Kats Kunstwerk Menhir in Kats.Kunstwerk Menhir in Kats.Coupure in dijk Kats bij de Dijkstraat en de Leendert Abrahamweg.Coupure in dijk Kats bij de Dijkstraat en de Leendert Abrahamweg.Dromerige Boomdijk KatsDromerige Boomdijk KatsToegang kerkhof KatsToegang kerkhof KatsKatse Gat of Katse Rak, voormalige toegang naar de haven.Katse Gat of Katse Rak, voormalige toegang naar de haven.Voormalige landarbeiders-woningen aan de Katseveerweg.Voormalige landarbeiders-woningen aan de Katseveerweg.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.Schaal in De Zeeuwse Rozentuin in Kats.Schaal in De Zeeuwse Rozentuin in Kats.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.De Zeeuwse Rozentuin in Kats.