headerbanner

©Google Maps©Google MapsJulianastraat HeikantJulianastraat HeikantHeikant is met 32 vermeldingen de meest voorkomende plaatsnaam in Nederland. Dat meldt Frans van den Hoven in zijn in 1998 verschenen Topografische Gids van Nederland. Het enige als dorp herkenbare Heikant ligt in Zeeuws-Vlaanderen aan de grens met de Belgische provincie Oost-Vlaanderen.

Men zou kunnen aanvoeren dat ook Heikant in Tilburg een dorp is, maar dat is intussen vrijwel volledig opgenomen in de bebouwing van die stad. Opvallend is dat er van de 32 toponiemen Heikant liefst 27 gelegen zijn in de provincie Noord-Brabant. Limburg en Gelderland tellen er volgens Van den Hoven elk twee.

Het enige Zeeuwse Heikant was nooit een zelfstandige gemeente, maar bezit wel een juweel van een kerk met een bijzondere tuin. Het groeit in de 20e eeuw uit tot een dorp van enige omvang. De open ruimte tussen de gehuchten Drie Hoefijzers en ’t Hoekje wordt dan opgevuld als lintbebouwing. Later komen er straten in de buurt van de kerk en ontstaat er een heuse dorpskom.

Eigen
kerk

Het inwonertal van Heikant groeit in het eerste kwart van de 20e eeuw snel. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de roep om een eigen bedehuis steeds luider wordt. De inwoners zijn tot dan toe voor kerkbezoek aangewezen op Sint Jansteen.
De uit Hulst afkomstige kapelaan Eduardus Josephus Doens, naar wie later een straat wordt vernoemd, behoort tot de pleitbezorgers van een eigen bedehuis voor het dorp.
Op 15 juni 1930 ziet de parochie Heikant het licht. Kapelaan Doens wordt benoemd tot bouwpastoor en neemt zijn missie voortvarend te hand. De meeste dorpelingen zeggen een financiële bijdrage toe en het gemeentebestuur subsidieert de bouw op voorwaarde dat daarbij werkloze vlasarbeiders worden ingezet.
Doens mag vervolgens op 12 december 1930 de officiële eerste steen leggen. Bisschop Hopmans van Breda wijdt de kerk in op 23 september 1931. Pastoor Doens kiest als patrones Theresia van Lisieux, die in 1925 was heiligverklaard.

Bouwer failliet

Interieur kerk HeikantInterieur kerk HeikantDe bouw van de kerk is kostbaar uitgevoerd. Opvallend is de geheel gemetselde hoge dakconstructie, die niet op pilaren rust. Eveneens bijzonder zijn de gemetselde preekstoel en de lampen. Het geheel doet denken aan de Amsterdamse School en Jugendstil. Vlak voor het voltooien van het gebouw gaat Jan van de Walle, die het karwei heeft aangenomen failliet. Hij zou zich hebben vertild aan de kerkbouw, zo gaat het verhaal. Het is onduidelijk of dat op juistheid berust, maar het is wel een feit dat door het faillissement aan een deel van het plafond het voegwerk ontbreekt. In 2009 komen acties op gang voor het herstel van ramen in de kerk en andere delen van het gebouw die achterstallig onderhoud vertonen. Een groot succes zijn de jaarlijkse mosselfestijnen ten bate van het godshuis.

Theresiaverering

Jammer genoeg is dit gebouw, behalve tijdens vieringen, zelden te bezoeken. Overigens is de Theresiakapel aan de voorzijde wel bijna altijd open. Getuige de brandende kaarsen is deze ook goed in trek.

In de kapel bevinden zich diverse ex-voto’s. Dat zijn voorwerpen die worden geschonken uit dankbaarheid voor genezing of een andere positieve ontwikkeling na het aanroepen van heiligen.

In 1994 is de verering van Theresia nieuw leven ingeblazen en wordt er jaarlijks een ommegang gemaakt langs de in 1934 aangebrachte staties in de kerktuin. Daarop staan de volgende teksten:
I Sint Teresia, Beschermster der jeugd;
II Sint Teresia, Steun van 't Christelijk huisgezin; Aan mijn ouders
III Sint Teresia, Troosteres van de zieken; Geduld
IV Sint Teresia, Redding van de zondaren; Ootmoed
V Sint Teresia, Patrones van de Missiën; Liefde
VI Sint Teresia, Verkwikking voor het vagevuur; Offer
VII Rozenregen uit de hemel; Glorie

Bedehuis en kerkhof vormen een zeldzaam overblijfsel van het rijke roomse leven van weleer. Elders in Zeeland is iets soortgelijks alleen te zien in Heinkenszand. Klik hier voor historie bedevaarten. 

Kapel HeikantKapel HeikantKapelstatus

De kerk van Heikant ontsnapt aan sluiting wanneer het Bisdom Breda in 2014/15 een sanering doorvoert binnen de parochie van Heilige Maria Sterre der Zee, die alle parochies omvat in het oosten van Zeeuws-Vlaanderen. De Theresiakerk krijgt de status van kapel. Dat betekent dat er maandelijks één reguliere viering is. Klik hier voor meer informatie. 

Vlas

Het dorp ligt in het hart van het vlasteeltgebied in de regio. Aan de nijverheid herinnert het beeld van de stuiker, recht tegenover de kerk. De naam herinnert aan het ‘op stuiken’ (schoven) zetten van het vlas. Naast de stuiker staat het beeld van de vlaskeerster. Het vlas moest worden gekeerd en dat was vooral vrouwenwerk. De stuikersfeesten in het laatste weekeinde van mei verwijzen ook naar de vlasnijverheid. Klik hier voor website. Heikant StukerHeikant Stuker

Oorlogsmonument

Kinderen van basisschool Heidepoort onthullen september 2019 bij het pad naast het kerkhof een monument dat herinnert aan de bevrijding door de Polen in 1944. Daarop staan de portretten van de Poolse bevrijder Ludowik Gorecki en Heikantenaar Charel van de Brande. De laatste sneuvelde bij de bevrijding. Tijdens de onthulling zijn nabestaanden aanwezig van de afgebeelde personen. Het monument is geadopteerd door de school. Het is ontworpen door de Hulster Grafisch ontwerper, illustrator en beeldhouwer Ronny Ivens, die in de regio grote bekendheid geniet. Klik hier voor website. VrylainlaanVrylainlaan

Krantentassen

Aan de Vilaynlaan is Dekkleden- en tassenfabriek De Silva van Dorsselaer gevestigd. Deze zeilmakerij is onder meer gespecialiseerd in het produceren van krantentassen. Heel veel dagbladen die in Nederland door de bus glijden worden dus via een Heikants product gedistribueerd.Roterij HeikantRoterij Heikant

Natuur

De naam van het dorp zegt het al; waar nu Heikant ligt waren vroeger heidevelden te vinden. Het groene grensdorp ligt aan de zuidkant op zandgronden, naar het noorden strekt zich het polderland uit met weidse vergezichten vanaf de Oude Ferdinandusdijk en de Heuvelstraat. Aan de grens met Oost-Vlaanderen ligt de Wildelandenpolder. Een deel wordt als natuurgebied Wilde Landen beheerd door Stichting Het Zeeuwse Landschap. Het gaat om een uitloper van een groot natuurgebied dat via Kapellebrug doorloopt tot in Clinge. Direct ten zuiden van de grens liggen bossen rond het dorp Stekene.Kerkdreef HeikantKerkdreef Heikant

Verenigingsleven

Tot de verenigingen en organisaties die het dorpsleven op gang houden behoren de volgende:

Muziekvereniging Heikant

Deze is opgericht in 1934 en verzorgt jaarlijks concerten in gemeenschapscentrum Heike en verleent medewerking aan kerkelijke vieringen Klik hier voor website. 

Kunstkring

Sinds jaren zetten kunstenaars uit Heikant hun ateliers open tijdens het Ambachtelijk Weekend en het Kunstrondje. Ze doen ook mee aan de tentoonstelling in de kerk tijdens de jaarlijkse Stuikerfeesten. Sinds 2014 organiseren ze ’s winters het evenement ‘Kunst bij kaarslicht’.Brasserie Du Commerce HeikantBrasserie Du Commerce Heikant

Eten en drinken

Brasserie Du Commerce aan de Julianastraat 13. Culinair recensent Frank Balkenende schreef over deze zaak in de Provinciale Zeeuwse Courant: ,,Smulpapen kunnen zich recht tegenover de kloeke dorpskerk spijzen en laven.” Klik hier voor website. Drie HoefijzersDrie Hoefijzers

Verblijven

Vakantiehuis De Drie Hoefijzers Julianastraat 98. Klik hier voor website. 

©Google Maps©Google MapsInwonertal en gemeentebestuur

Heikant wordt in deel 5 van het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden van A. J. van der Aa (1844) aangeduid als een gehucht dat op een half uur loopafstand van Sint Jansteen ligt. ,,Deze buurt bestaat uit eenige op bebouwde heide verspreid liggende huizen ten getale van 68, bewoond door 330 zielen.” Op 1 januari 2013 woonden er 1138 mensen. Op 1 januari 2019 worden er 1050 geteld. Heikant maakte deel uit van de gemeente Sint Jansteen, die per 1 januari 1970 opging in de gemeente Hulst. De plaatselijke belangen worden behartigd door Stichting Dorpsraad Heikant. Klik hier voor website.

Tot het grondgebied van het dorp behoren de volgende gehuchten:

Drie Hoefijzers

Een deel van dit gehucht valt onder het grondgebied van Heikant, namelijk een stuk van de Julianastraat en een klein stukje van de Lekestraat, waarvan het grootste deel is gelegen in het Oost-Vlaamse dorp Stekene. De rest van Drie Hoefijzers hoort bij Koewacht. Het Heikantse deel kwam mei 2009 in het nieuws doordat een vos er huishield onder de kippen van diverse eigenaren. Ooggetuigen melden dat het ging om een vos met drie poten. Het dier zat vermoedelijk eerder vast in een klem.Hoekje HeikantHoekje Heikant

Het Hoekje

Dit voormalige gehucht, dat intussen volledig is opgenomen in de bebouwing, bestaat uit de bebouwing rond de driesprong Vlasstraat, Vylainlaan en Wilhelminastraat.

Klik hier om een reactie te plaatsen