Voor de Heilige Henricuskerk van Clinge staat het beeld De Zwerver, in de volksmond ‘de sloeber’ genoemd. Het herinnert aan Isaak Abraham Fenijn (Breskens 1889 – Bergen op Zoom 1951), die al bedelend rondtrok in Clinge en daar vaak eten kreeg voorgezet. Het door beeldhouwer-pastoor Omer Gielliet uit Breskens (van 1953 tot 1958 kapelaan in Clinge) gemaakte werk staat symbool voor de plaatselijke gastvrijheid.

Fenijn wandelt in de 20e eeuw heel wat af in Zeeuws-Vlaanderen. Volgens overlevering doet hij dat uitsluitend met de wind in de rug. Fenijn belandt tijdens zijn tochten nogal eens in Clinge. Daar vergast de echtgenote van de veldwachter, toch de eerst aangewezen figuur om bedelaars aan te houden, Fenijn menigmaal op boerenkool met worst. Ook in de pastorie is hij welkom.

De Sloeber wordt drie keer in de kraag gevat voor landloperij en verricht vier jaar dwangarbeid, waarvan drie jaar in de strafkolonie in het Drentse Veenhuizen. Het beeld voor de Sloeber wordt in 1984 onthuld als geschenk aan de bevolking. Dat gebeurt bij de viering van het tienjarig bestaan van De Sterre, de instelling voor mensen met een verstandelijke beperking in Clinge.

De plaatselijke tennisclub Game 78 deelt jaren lang Sloeberbeeldjes als prijs uit bij toernooien. Daarover verklaart Freddy de Blijzer in het blad van de club: ,,Het was niet om de zwever zelf, maar om de gastvrijheid en gemoedelijkheid van het dorp uit te beelden.” Fenijn leeft ook voort tijdens de jaarlijkse Sloebertochten in januari voor mountainbikers.

Middeleeuwen

Clinge duikt in 1269 voor het eerst op in de geschiedenis. De Vlaamse gravin Johanna Van Constantinopel schenkt in dat jaar 33 hectare grond in ‘Dorpe’ aan de cisterciënzer Abdij van Cambron. Deze in het dorp Cambron-Casteau (Belgische provincie Henegouwen) gelegen abdij bedijkt een groot aantal polders in het oosten van Zeeuws- Vlaanderen. Met ‘Dorpe’ wordt behalve het huidige Clinge ook het daarmee verbonden tweelingdorp De Klinge bedoeld in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. Het dorp draagt in de 13e eeuw de naam ‘del Clinghe’. Deze zou terugvoeren op het Germaanse ‘clinga’, dat binnenduin betekent.

Het gemeentewapen toont een kling (lange sabel) maar dat is dus niet de werkelijke betekenis. Het gaat hier om een zogenaamd sprekend wapen.

Hulster Ambacht

's Landshuis's LandshuisClinge en De Klinge vormen tot het einde van de Tachtigjarige Oorlog in 1648 één gemeente binnen het Graafschap Vlaanderen. Het dorp Clinge is tot aan de Franse Tijd onderdeel van het Hulsterambacht. Dat wordt bestuurd door een magistraat die zetelt in het ’s Landshuis aan de Steenstraat in Hulst.

De Fransen combineerden beide dorpen in 1795 tot de commune La Clinge. Vanaf In 1815 gaat Clinge behoren tot het Koninkrijk der Nederlanden, terwijl De Klinge sinds dat jaar deel uitmaakt van de Belgische provincie Oost-Vlaanderen.

Inundaties

Beleg van Hulst 1596 Collectie RijksmuseumBeleg van Hulst 1596 Collectie RijksmuseumDe Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) brengt de regio rampspoed. Zowel de Staatse legers alsook de Spanjaarden, die elkaar gedurende de eerste helft van de 17e eeuw in Zeeuws-Vlaanderen bekampen, zetten polders onder water. De Clingepolder, waarin behalve Clinge ook Nieuw Namen en een deel van Hulst is gelegen, deelt rijkelijk in de inundaties. Dat gebeurt voor het eerst in 1584/85, wanneer de Spanjaarden Hulst veroveren en vanuit het noorden worden bestreden door de watergeuzen. De Staatse troepen heroveren de stad in 1591 onder aanvoering van Prins Maurits. In 1596 verdwijnt de polder opnieuw onder water bij het Beleg van Hulst, waardoor de Spanjaarden de stad heroveren. De Clingepolder valt in 1616 droog na herstel van de dijken.

Nog meer inundaties

Tijdens het Rampjaar bestormen de Fransen vergeefs de vesting Aardenburg in westelijk Zeeuws-Vlaanderen. collectie RijksmuseumTijdens het Rampjaar bestormen de Fransen vergeefs de vesting Aardenburg in westelijk Zeeuws-Vlaanderen. collectie RijksmuseumDan treedt rust in tot het Rampjaar 1672 wanneer Nederland het doelwit vormt van aanvallen door Frankrijk, Engeland en de legers van de bisschoppen van Munster en Keulen. De dijken van de Clingepolder worden opnieuw doorgestoken om Hulst te beschermen. Nadat in 1674 het herstel een aanvang neemt volgt op 4 november van dat jaar een stormvloed, waarop de aannemer het karwei opgeeft. In 1675 volgt dan toch herstel, maar de polder loopt opnieuw onder door een storm op 26 januari 1682. Na herstel in 1683 bezwijken de dijken op 3 maart 1715 op vijf plaatsen door een noordwesterstorm. Tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog (1741-1748) moet de Clingepolder er opnieuw aan geloven door een militaire inundatie. De laatste keer is in de zomer van 1944 wanneer de Duitse bezetters het noordelijk deel onder water zetten. Kort na de bevrijding in september van dat jaar wordt de dijk gedicht.

Eerste Wereldoorlog

Links Clinge en rechts De KlingeLinks Clinge en rechts De KlingeNet als elders in Zeeuws-Vlaanderen en trouwens langs de hele Nederlandse buitengrens, spannen de Duitse bezetters tijdens de Eerste Wereldoorlog een elektrische draad. De versperring krijgt al snel de naam Dodendraad, want er staat een spanning van 2000 volt op. Veel mensen en dieren komen aan hun eind door aanraking met deze harde grens. Tot de menselijke slachtoffers behoren smokkelaars, vluchtelingen die de Nederlandse kant op willen, maar ook anderen. Zo probeert een Belgische vluchteling vanuit Clinge een zakje meel te gooien naar vrouw en kinderen in het tweelingdorp De Klinge. Dat belandt echter in de draad. Bij een poging het een laatste zetje te geven raakt hij de versperring, met tragisch gevolg. Het is maar één van de vele voorbeelden. Net als in Koewacht is de versperring in Clinge extra wrang voor de inwoners omdat het dorp grenst aan een tweelingdorp. Men heeft veel wederzijdse contacten en leeft alsof er geen grens bestaat. Klik hier voor meer over de draad tussen Clinge en De Klinge. 

Pro-Belgisch

Clinge betuigt Wilhelmina aanhankelijkheidClinge betuigt Wilhelmina aanhankelijkheidDat de Zeeuwse hoofdstad Middelburg ver weg ligt en Den Haag nog verder blijkt uit de sympathie die Clingenaren koesteren voor de overkant van de grens. Bij het uitbreken van de Belgische Opstand in 1830 wordt in Clinge de Belgische vlag gehesen. Het dorp kent ook verhoudingsgewijs het grootste aantal deserteurs in heel Zeeuws-Vlaanderen, want wie wil er nu vechten tegen een beweging die als niet vijandelijk wordt beschouwd? De sympathie voor de Zuiderlingen is mede verklaarbaar omdat, zo blijkt uit de volkstelling van 1849, één op de drie inwoners Belgische wortels heeft. De situatie na de Eerste Wereldoorlog is heel anders.

Wanneer de Belgen annexatie eisen van Zeeuws-Vlaanderen, mede omdat Nederland zich pro-Duits zou hebben opgesteld in 1914-1918, dan blijken de Clingenaren daar niets voor te voelen. Vanuit het dorp gaat er spontaan een telegram naar koningin Wilhelmina, waarin aanhankelijkheid aan haar en Nederland wordt betuigd. Mogelijk spelen de verslechterde verhoudingen tussen beide dorpen hierin ook een rol. Die zijn door Enno de Wit beschreven in zijn boek De grens: langs de randen van Nederland.

In de tweede helft van de 19e eeuw komt het tot conflicten over onder meer de zorg voor een behoeftige bejaarde man en een zwanger meisje. Beide dorpen verwijten elkaar nalatigheid. De incidenten leiden ertoe dat burgemeester Jan Frans Vercauteren, die sinds 1825 de ambtsketen draagt, in 1873 onder druk van de regering moet aftreden.

Daardoor zijn de rapen gaar. Clinge voelt er niets voor om baldadige jongeren aan te pakken die nu en dan flink huis houden in De Klinge. Wanneer gealarmeerde rijkswachters de achtervolging inzetten vluchten de daders zo snel mogelijk de grens over naar Nederland, waar ze niet worden vervolgd. Een verzoek van de Belgen om rijkswachters in Nederland te mogen stationeren wordt afgewezen.

Kerkgeschiedenis

Pastorie en kerk ClingePastorie en kerk ClingeDe inwoners van Clinge vallen in de Middeleeuwen onder de parochie Hulst en gaan daar ter kerke. Vanaf het midden van de 17e eeuw zijn ze aangewezen op De Klinge. Dat komt doordat de openbare uitoefening van de rooms-katholieke eredienst wordt verboden na de verovering van Hulst in 1645 door Frederik Hendrik op de Spanjaarden.

In 1875 bouwt aannemer C. L. Bleyenbergh uit Sint Jansteen in Clinge een houten noodkerk. Het jaar daarop volgt op 30 december de inwijding van de bestaande Heilige Henricuskerk. Ontwerper is P. Soffers, de architect van diverse bedehuizen in de regio. De kerk, die in 1923 een uitbreiding ondergaat, bevat een befaamd orgel. Het is in 1763 vervaardigd door Detlef Onderhorst en doet aanvankelijk dienst in Standdaarbuiten en verhuist in 1880 naar Clinge. De kerk ondergaat restauraties in 1995 en 2011.

Bernhardus

BoskapelBoskapelIn de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw is het in augustus heel druk in Clinge door de verering van Bernhardus van Clairvaux. Een week lang wordt rond zijn heiligendag (20 augustus) twee keer per dag de mis gevierd. Na de Tweede Wereldoorlog gaat deze traditie verloren. Sindsdien herinnert de naam van de plaatselijke basisschool nog aan deze praktijk. De voormalige pastorie naast de kerk dateert van 1875.

In het bos achter de sportvelden staat de aan Onze Lieve Vrouw gewijde woudkapel van Clinge, ook bekend onder de namen Boskapel en Mariakapel. Deze is in de jaren dertig van de twintigste eeuw gebouwd op initiatief van pastoor J. Huygen. Het Mariabeeld is gemaakt door Omer Gielliet.

Bereikbaarheid

Fraaie woning aan de 's Gravenstraat, de straatweg die er ondanks verzet van de gegoede burgers toch komt.Fraaie woning aan de 's Gravenstraat, de straatweg die er ondanks verzet van de gegoede burgers toch komt.Clinge is tot ver in de 19e eeuw moeilijk bereikbaar, zo schrijft Jan Zwemer in zijn boek Zeeland, 1940-1945. Het is met Hulst verbonden via een kasseienweg. Wie met de fiets naar Nieuw-Namen wil kan dat alleen bereiken via een onverhard pad onderaan de dijk. Dat vinden veel mensen kennelijk geen probleem. Wanneer Provinciale Staten in 1877 besluiten een straatweg aan te leggen tussen de grens en Hulst via Clinge, belanden er twee verzoekschriften op het bureau van Commissaris des Konings W. Six. Daarin vragen ruim veertig inwoners of hij kan regelen dat van aanleg wordt afgezien. De bezwaarmakers vrezen dat de wegaanleg Clinge geld zal kosten, terwijl de gemeente gebukt gaat onder de zorg voor de vele armen. Bovendien zijn ze bang dat de belastingen zullen stijgen. Tenslotte wordt de commissaris gewezen op het gevaar dat diverse inwoners naar België zullen verhuizen. De heer Six laat de briefschrijvers weten dat hij niet bij machte is om besluiten van de Staten terug te draaien. Hij beëindigt zijn antwoord met de woorden dat hij ‘zijn invloed nimmer zou gebruiken om verbetering van wegen tegen te gaan’.

Uit de inhoud van de brief valt af te lezen dat het om gegoede burgers gaat. In de tweede helft van de 19e eeuw bestaat de regel om gemeentelijke tekorten naar draagkracht hoofdelijk om te slaan. Dat betekende dat de gegoede burgerij ervoor opdraaide.

Busvervoer

kaartenboekjes  ZVTM in Museum Warenhuis Axelkaartenboekjes ZVTM in Museum Warenhuis AxelOpenbaar vervoer komt er in 1919 wanneer Picavet de omnibuslijn opent op het traject Nieuw Namen-Clinge-Hulst v.v. De eerste twee jaar gaat het om een door twee paarden getrokken omnibus, maar in 1921 koopt Picavet een chassis en een motor van Ford voor f 1250. Daarop laat hij vervolgens voor 500 gulden een carrosserie op bouwen. Zo ontstaat de eerste autobus van Zeeuws-Vlaanderen. Picavet kan er 18 passagiers mee vervoeren. De dienst wordt driemaal daags gereden. In 1930 koopt Picavet een bus van het merk Minerva. Die is ijzersterk. Dat is handig, vooral bij het passeren van gestrande auto’s of boerenkarren. De bestuurders wachten gewoon tot de bus voorbij komt en laten zich dan weer vlot trekken, zo blijkt uit een kleurrijk verslag in de Provinciale Courant van 5 april 1961. In dat jaar neemt de Zeeuwsch-Vlaamsche Tramweg-Maatschappij N.V. (ZVTM) de dienst over. Deze maatschappij gaat in 1978 op in Zuid-West-Nederland, dat op zijn beurt in mei 1994 opgaat in de ZWN-groep.

Sinds 1961 heeft Clinge een busverbinding met Hulst, Anwerpen en Breda, waarvan de exploitatie in handen is van Connexxion. Vanuit Clinge is men met deze lijn 19 in 37 minuten in Antwerpen en vanuit Nieuw Namen in 31 minuten. Vanuit geen enkele andere plaats in Zeeland ben je zo snel in een grote stad. En dat voor een dorp dat in het begin van de 20e eeuw zeer moeilijk was te bereiken!

Economie

De Clingenaren werken nadat de Clingepolder in 1616 droogvalt, in de landbouw. Vooral de vlasteelt is van belang. Wanneer er ’s winters in de akkerbouw weinig te doen is, wordt er linnen gesponnen. Dat is vooral bestemd voor uitvoer naar Vlaanderen.

Klompen

Vanaf 1830 vestigen zich klompenmakers in het dorp. Dat heeft te maken met de Belgische Opstand. In 1865 zijn er in Clinge vier klompenmakerijen. Dat aantal neemt vervolgens alleen maar toe. In 1911 zijn er ongeveer 40 bedrijfjes die werk bieden aan meer dan tweehonderd mensen. De producenten verenigen zich in 1927 in de plaatselijke klompenmakersvereniging Sint Gummarus. Vanaf 1930 houden zij enkele jaren klompenbeurzen en wanneer op Paleis Soestdijk prinsesjes worden geboren gaan er Clingse sierklompjes die kant uit.

Website firma Van de Voorde: van klompen naar meubelenWebsite firma Van de Voorde: van klompen naar meubelenDe crisis in de Dertiger Jaren betekent neergang. De concurrentie vanuit België is moordend en de uitvoer valt grotendeels stil. Dat komt door de harde guldenpolitiek van het kabinet-Colijn. Omdat onze munt op peil blijft worden veel producten veel te duur voor de export. Ondanks deze problemen overleeft de klompenindustrie tot na de Tweede Wereldoorlog. In 1952 brengt prins Bernhard nog een bezoek aan Clinge, waarbij veel aandacht uitgaat naar de makers van de beroemde wooden shoes. Toch raakt het einde al in zicht. Het hout wordt duur, terwijl het de prijs van het eindproduct amper stijgt. Dus sluiten veel bedrijven noodgedwongen. De firma Van de Voorde verlegt de koers en kiest voor de meubelmakerij, wat een succes wordt. Klik hier voor website: 

Textiel

Voormalig fabriekscomplex ClitexVoormalig fabriekscomplex ClitexIntussen is de klompenindustrie als grootste plaatselijke werkgever van Clinge verdrongen door een andere bedrijfstak. De komst van textielbedrijven in de crisis van de Dertiger Jaren is als een geschenk uit de hemel. De vestigingen zijn het gevolg van de limiet die de Nederlandse regering in 1932 stelt aan de invoer van gebreide goederen en tapijten. De directies van liefst twintig Belgische en Franse textielondernemingen verplaatsen hun productie naar Zeeuws-Vlaanderen.

In 1934 opent de Franse firma P. en J. Tibergien een fabriek die in 1947 de naam Clitex (Clingse Textielfabrieken Clitex N.V.) krijgt. Deze groeit uit tot de grootste textielonderneming in Zeeuws-Vlaanderen. Op het hoogtepunt werken er 450 mensen. Clitex levert geweven stoffen voor dames- en herenbovenkleding. Veel Clingenaren, vaak hele gezinnen, vinden hier of bij een van de kleinere textiel- of tapijtondernemingen een goedbetaalde baan.

Nog een opname van het voormalige ClitexNog een opname van het voormalige ClitexSluiting

Vlak na de Tweede Wereldoorlog draaien er in het dorp liefst negen textielfabrieken. Vanaf de jaren vijftig neemt de buitenlandse concurrentie toe. Die leidt uiteindelijk tot de sluiting van alle textielondernemingen in de regio. De één na laatste is Clitex, waar in 1979 nog 340 mensen werken. Het doek valt in 1984, precies een halve eeuw na de stichting van de onderneming. De befaamde sokkenfabriek Mi-Lock in Sas van Gent legt in 1985 als laatste het loodje. Klik hier voor meer over textielnijverheid Zeeuws-Vlaanderen.  

 

Zorg

De SterreDe SterreIn 1974 ontstond in Clinge De Sterre, een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Die fuseerde in 1999 dit met enkele andere tot Tragel Zorg. Het woon- en zorgcomplex is als een dorpje bij een dorp. Aan de rand van het terrein ligt de Cantecleerhoeve. Op deze kinderboerderij werken cliënten in het groen en met dieren. De hoeve is een populaire trekpleister voor mensen uit de regio. Klik hier voor website. 

Het terrein van de instelling biedt jaarlijks ruimte voor de Sterrenfeesten. Klik hier voor meer informatie. 

 

Bebouwing

Terrein De WithofTerrein De WithofSinds eeuwen doorsnijdt de ’s Gravenstraat Clinge bijna als een liniaal, waardoor het als wegdorp wordt aangeduid. Behalve de kerk bezit Clinge slechts één rijksmonument. Dat is de al genoemde uit 1875 daterende neoclassicistische pastorie naast de kerk. Opvallend is het voormalige raadhuis aan de 's Gravenstraat 170, dat stamt uit 1936. Op nummer 224 prijkt een boerderij waarvan het woonhuis vroeg-19e-eeuws is. De bijbehorende 18e eeuwse schuur is in 2017 gesloopt vanwege bouwvalligheid. Omdat de overheid eigenaren niet of onvoldoende financieel steunt bij pogingen om oude hoeves en schuren te behouden, sneuvelen er veel van dergelijke gebouwen in Zeeland.

Vermeldenswaard is het fraaie voormalige PZEM-kotje (Zeeuws voor transformatorhuisje van de Provincie Zeeuwse Energie Maatschappij) aan het noordelijke uiteinde van de ’s Gravenstraat. Dat geldt ook voor het Clitex-complex tussen de Tiberhienstraat en de Clitexweg. Na het sluiten van detextielfabriek vestigde zich daar een producent van lekkernijen. Klik hier voor website. 

Natuur en landschap

Clinge ligt op de overgang van zeekleipoldergebied en hoger gelegen gronden. Ten zuidwesten van het dorp liggen de Clingse en de Steense bossen. De populierenaanplant was vroeger van belang voor de klompenindustrie. Ten noordoosten van Clinge liggen bij het gehucht Statenboom de kreekrestanten Rotte Kreek, Kleine Kreek, Zestig Voet en De Moerschans.

Voorzieningen en verenigingsleven

In het dorp is een flink aantal verenigingen actief. De grootste zijn Voetbalvereniging Clinge, vissportvereniging De Clingse Hengelaars en de genoemde tennisvereniging Game'78. Vermeldenswaard is dat Clinge meerdere carnavalsverenigingen telt. De traditionele optocht en bijbehorende activiteiten worden georganiseerd door 'De Kriekeputters'. Klik hier voor meer informatie over de verenigingen. 

Café-frituur ’t Pleintje. 's Gravenstraat 174 en café De Troubadour 's Gravenstraat 172. Café-frituur ’t Pleintje. 's Gravenstraat 174 en café De Troubadour 's Gravenstraat 172. Eten en drinken

In het dorp bestaan de volgende horecagelegenheden: Café-frituur ’t Pleintje. 's Gravenstraat 174.
Café De Troubadour 's Gravenstraat 172.
Restaurant De Happerij. 's Gravenstraat 238. 

Verblijven

Clinge kent hotels noch campings maar herbergt wel een paar fraai gelegen zomerhuizen. Klik hier voor website .
Campers. Aan 's Gravenstraat 49 is een camperparkeerplaats.Clinge en omgeving ©Google MapsClinge en omgeving ©Google Maps

Inwonertal en gemeente

Het dorp Clinge telde 2450 ingezetenen in 2013. Daarna daalde het inwonertal enkele jaren tot 2347 in 2018. Op 1 januari 2019 woonden er 2365 mensen. In 1840 telde het dorp 131 huizen waarin totaal 692 inwoners stonden ingeschreven, De in 1815 ontstane gemeente Clinge bestond uit het dorp Kauter (later Nieuw-Namen genoemd), de Clingepolder, de oostelijke helft van het dorpje Kapellebrug, de gehuchten Halfeind, Statenboom en Zeegat, het Nederlandse deel van de Klein-Kieldrechtpolder, de Koningin Emmapolder met het gehucht Emmadorp en de Hertogin Hedwigepolder. Bij de herindeling van Zeeuws-Vlaanderen in 1970 is Clinge met Sint Jansteen, Graauw en Langendam opgenomen in de gemeente Hulst.©Google Maps©Google Maps

Emmadorp, de Koningin Emmapolder en de Hertogin Hedwigepolder zijn op deze website beschreven bij Emmadorp. Klik hier

Kapellebrug is beschreven bij Sint Jansteen. Klik hier

Nieuw-namen is apart beschreven. Klik hier

Hieronder informatie over de op deze website nog niet beschreven gehuchten die behoorden tot Clinge.

Wat een busverbinding! Wat een busverbinding! Halfeind

Zoals de naam kan doen vermoeden ligt deze buurtschap halverwege twee dorpen, namelijk tussen Clinge en Nieuw-Namen. Het ligt ten zuiden van Statenboom, op de kruising van de Woestijnestraat en de Statenboomweg. Daar staat een halte van de hierboven aangehaalde Connexxion-buslijn 19 waarmee de inwoners van dit zes boerderijen en woningen tellende gehucht een geweldige verbinding hebben met de buitenwereld.StatenboomStatenboom

Statenboom

Gehucht tussen Clinge en Nieuw Namen aan de Statenboomweg nabij de schilderachtige kreek Zestig Voet.

Zeegat

Dit gehucht bestaat uit tien huizen aan de Kijkuitstraat ten noorden van Clinge en ten oosten van Hulst.

 

Klik hier om een reactie te plaatsenVoormalige gemeentehuisVoormalige gemeentehuisBistro De HapperijBistro De HapperijKerk en kroeg tegenover elkaarKerk en kroeg tegenover elkaarUitleg bij beeld De SloeberUitleg bij beeld De SloeberVincent van GoghlaantjeVincent van Goghlaantje