headerbanner

Hulsterweg  in KutiaartHulsterweg in KutiaartKuitaart is zo’n plaats waar veel mensen alleen maar door heen rijden op weg naar een andere bestemming. In dit geval komen ze uit of gaan ze naar Hulst. Kuitaart is een zuiver voorbeeld van een lineair dorp. Het woord lineair wijst op lintbebouwing. Die ligt in Kuitaart langs de Hulsterweg (N60). De weg is een veelbesproken onderwerp, omdat er vaak te hard wordt gereden. Het opvallendste bouwwerk van Kuitaart is molen Vogelzicht. Deze staat ook bekend onder de naam ‘Molen van Jole’, naar de familie de hier sinds het prille begin de wieken laat rondgaan. Joos van Jole was de eerste. Hij gaf in 1865 opdracht tot de bouw van de grondzeiler. Zoon Theodorus liet in 1895 de motormaalderij bouwen. Met de molen is tot 1957 bedrijfsmatig gewerkt. Wies van Jole, de laatste beroepsmulder, overleed op 22 januari 2012 op 96-jarige leeftijd, nadat hij 75 jaar lang de wieken rond had laten gaan.

Vogelzicht met rechts daarvan de motormaalderijVogelzicht met rechts daarvan de motormaalderijDe familie heeft de wiekendrager overgedragen aan de Stichting Molen Vogelzicht. Het werktuig is op 4 september 2004 weer in gebruik genomen na een grondige restauratie. Daarbij zijn foute ingrepen ongedaan gemaakt die ontstonden na het herstel van 1970. Die gebreken maakten het heel moeilijk om de molen op gang te brengen en nog moeilijker om de vang (rem) erop te gooien wanneer deze volop in beweging was. Na de restauratie wordt er gemalen door Daan, de vijfde generatie uit de molenaarsfamilie. De naam van de molen heeft niets te maken met gevederde vrienden, maar slaat op de idyllische ligging nabij het water Kleinvogel. Klik hier voor website molenstichting. Huis LettenburgHuis Lettenburg

Huis Lettenburg

foto Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoedfoto Rijksdienst voor het Cultureel ErfgoedAan de Meerdijk  staat een kasteelachtig landhuis, een zeldzame verschijning in het oosten van Zeeuws-Vlaanderen, waar veel verloren ging door overstromingen en oorlogsgeweld. Het pand is in de kern 17e eeuws. Zeker is dat er ook al in 1560 een landhuis stond op deze locatie.

Mogelijk was hier in 1242 al sprake van een omgracht huis. Onder het bestaande huis ligt een kelder, het oudste deel van Lettenburg. Een van de bewoners was Judocus Sergeant (1795-1866), die van 1854 tot 1866 burgemeester was van Hontenisse.

De naam Lettenburg is mogelijk een verbastering van 'Let op de brug'. Lettenburg heet in de volksmond 'De witte bollen'.

 

Natuur en landschap

Kruipend moerasschermKruipend moerasschermKuitaart ontstond nadat kreek De Vogel in 1615 werd ingedamd en is daardoor in zekere zin ook een dijkdorp. In 1648 is er sprake van een brug over het kreekrestant ter hoogte van Kuitaart. Die splitst de kreek in de Grootvogel en de Kleinvogel. De Vogel heeft bijzondere natuurwaarden. Zo komen er zeldzame planten voor als het kruipend moerasscherm. De kreek is een restant van een zeearm die in verbinding stond met de Westerschelde. Vooral het gebied ten noorden van de Vogel was in de Middeleeuwen een aaneengesloten krekengebied. Monniken van de Cisterciënzerabdijen van Ter Duinen (Koksijde in West-Vlaanderen), Ter Doest (Lissewege, idem) en Cambron (Cambron-Casteau, Henegouwen) maakten hier landbouwgrond van door hun inpolderingswerken. Regelmatig braken er echter dijken door. De wordingsgeschiedenis is afwisselend een verlies en –winstrekening van land.

Bebouwing en voorzieningen

De kern van Kuitaart bestaat uit bebouwing langs de Hulsterweg, Cathelijneweg en het Dreefken. Kuitaart heeft vanwege de geringe omvang en het kleine aantal inwoners nooit een kerk gehad. Ook een school was er niet Wel kon je er vroeger terecht bij de kruidenier en de bakker. Dat soort middenstand is intussen volledig verdwenen. Een bekende zaak is mechanisatiebedrijf Vermeulen aan de Hulsterweg, dat handelt in landbouwmachines.

Hoewel Kuitaart dus nooit uitgroeide tot een dorp van grote omvang hebben inwoners toch altijd geprobeerd om leven in de brouwerij te houden in de vorm van festiviteiten. Nadat de kermis en de feesten in de tent van bakker De Vliegher verdwenen, kwam er in 1995 wat nieuws. Sinds dat jaar worden er namelijk schuurfeesten gehouden in de Cathelijneweg. De organisatie heeft een account op facebook

Fragmenten uit de geschiedenis

In de 19e eeuws is er sprake van een meestoof in Kuitaart. Deze dienden om de wortels van de meekrapplant te verwerken. Daar werd rode verfstof uit gewonnen. De meekrapteelt bracht vooral welvaart op Schouwen-Duiveland en Tholen, maar was ook van betekenis in het oosten van Zeeuws-Vlaanderen. Nadat het Duitse chemici in 1868 lukte om de rode verf langs synthetische weg te bereiden ging het snel bergafwaarts met de meekrapnijverheid. In Kuitaart stond ook een cichoreifabriek. Wortels van de cichoreiplant werden daar gemalen voor het maken van een wat bittere drank, die cichoreikoffie werd genoemd.

Heel Zeeland was in 1903 in de ban van de drievoudige moord die op 8 mei werd gepleegd op een boerderij in Kuitaart. Deze misdaad werd gepleegd met een ploegkouter. Dat is mooi Vlaams voor een ploegijzer. Hoofdverdachte van het misdrijf was Salomon Koole. Hij zou zijn vrouw en schoonouders hebben omgebracht. De verdachte is uiteindelijk niet veroordeeld, omdat justitie het bewijs niet rond kreeg.

©Google Maps©Google MapsGemeente en inwoners

Kuitaart telde blijkens het in 1845 verschenen zesde deel van het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden van A. J. van der Aa toen 36 huizen, waarin in totaal ongeveer 190 mensen woonden. Op 1 januari 2017 bedroeg het inwonertal 180 personen. Voor de gemeentelijke herindeling van 2003 behoorde Kuitaart tot de gemeente Hontenisse. Sindsdien maakt het deel uit van de gemeente Hulst.©Google Maps©Google Maps

Gehuchten

Tot Kuitaart behoort het gehucht Koelewei. Dat bestaat uit twintig panden, vooral boerderijen, aan de Hoefkensdijk. Voorheen stond de bebouwing rond de molen bekend als Klein Kuitaart, maar die topografische aanduiding is van de kaarten verdwenen. Het gehucht Molenhoek ligt grotendeels in Kuitaart en voor een kleiner deel in Terhole. Het gaat om de bebouwing langs Notendijk en Molenhoek. Logies: Gasterij De Kleine Vogel. Hulsterweg 79, 4584 LG Kuitaart.  Klik hier voor informatie.Bebouwing aan de NotendijkBebouwing aan de NotendijkZuidelijke toegang tot het dorpZuidelijke toegang tot het dorpNog een foto van de Hulsterweg in het hart van het dorpjeNog een foto van de Hulsterweg in het hart van het dorpjeHet DreefkenHet Dreefken