headerbanner

Ontmoeting op de Dag van 't OuwelandOntmoeting op de Dag van 't OuwelandFunderingen kerk Oud-SabbingeFunderingen kerk Oud-SabbingeJa, inderdaad, het is klein. Maar toch verdient Oud Sabbinge in een topografische beschrijving van Zeeland een afzonderlijk verhaal. Vanaf de late Middeleeuwen tot 1572 was het een aanzienlijk dorp, compleet met een kerk en een adellijk huis. Een kasteel kun je er nog altijd vinden, maar van de kerk tref je alleen nog de funderingen aan.

Oud Sabbinge was de belangrijkste van de vier nederzettingen op het voormalige eiland Wolphaartsdijk. Ten westen van het dorp lagen het Slot MuidenOude beelden Ring Oud-SabbingeOude beelden Ring Oud-Sabbinge of De Piet en het dorp Westkerke.

Aan de andere zijde lagen Hongersdijk en Oostkerke. Uit laatstgenoemd dorp kwam het huidige Wolphaartsdijk voort. In dit verhaal staan Oud-Sabbinge, het gehucht De Piet en het voormalige Westkerke centraal. Oud-Sabbinge behoort tot de oudste nederzettingen in Zeeland ten noorden van de Westerschelde. Het wordt al sinds de 11e eeuw bewoond. Oud Sabbinge was toen met de duinen op Walcheren vrijwel het enige stukje Zeeland dat nog boven water uitstak na de Sint Aagtenvloed van 5 februari 1288. Geschiedschrijver en dichter Melis Stoke meldde hierover: ,,Al Zeeland verdronc zekerlike, zonder Walcheren en Wolfaersdike.”

Informatieborden over de geschiedenis van Oud-SabbingeInformatieborden over de geschiedenis van Oud-SabbingeDe sfeervolle Ring van Oud-SabbingeDe sfeervolle Ring van Oud-SabbingeMogelijk had Oud-Sabbinge al in de elfde eeuw een eigen kerk. Dat moet een houten gebouwtje zijn geweest. Dat was het oudste bedehuis op het eiland. In de loop van de dertiende eeuw is men begonnen aan de bouw van een stenen kerk, die in de eeuwen daarna uitgroeide tot een 38 meter lang gebouw. De toren had een vierkante onderbouw en een zeskante bekroning. Het dorp bleef gespaard bij de verwoestende Sint Clemensvloed van 23 november 1334, waarbij de rest van het voormalige eiland verloren ging.

Vanaf de dertiende eeuw had Oud-Sabbinge een eigen gemeentebestuur. Dat bestond uit Dorpsschoon Oudelandseweg Oud-SabbingeDorpsschoon Oudelandseweg Oud-Sabbingeeen burgemeester en zeven schepenen (wethouders).

Het bestaan als zelfstandig dorp kwam in 1571/2 abrupt ten einde door toedoen van de Watergeuzen. In die tijd was Walcheren vrijwel geheel in handen van de geuzen, evenals grote delen van Zuid-Beveland. In de steden Middelburg en Goes wapperde echter nog de Spaanse vlag. De geuzen vreesden dat de Spanjaarden zich meester zouden maken van Oud-Sabbinge en de rest van het eiland Wolphaartsdijk. Ze trokken daarom plunderend door het dorp en vernielden de Kasteel van Oud-Sabbinge. Op foto 2 zie je wat er begin 20e eeuw nog van over wasKasteel van Oud-Sabbinge. Op foto 2 zie je wat er begin 20e eeuw nog van over waskerk. Ook in Wolphaartsdijk, dat intussen op de plaats van het oude dorp Oostkerke was opgekomen, richtten ze vernielingen aan, maar die waren minder ernstig. Oud Sabbinge kwam echter dermate gehavend uit de strijd dat het niet meer mogelijk was nog een eigen gemeentebestuur op de been te brengen. De kerk werd evenmin hersteld. De restanten van koor en toren zijn pas afgebroken in 1805/6. In 1997 werden de funderingen van de kerk herontdekt. Ze zijn vervolgens opgemetseld en zijn nu een fraai element in het plantsoen van de Ring.

Hoeve RavensteinHoeve RavensteinHet dorp Oud Sabbinge was opgekomen bij een terp ter hoogte van de plaats waar boerderij Ravenstein staat. Dat is op de hoek van de Oudelandseweg en de Bouwenputseweg. Direct ten zuiden van dat perceel woonden de heren van Sabbinge. Zij stichtten hier, waarschijnlijk in de tweede helft van de 13 eeuw een kasteel. Dat is in de 15e eeuw verbouwd tot boerderij. Langdurig verval leidde er toe dat er in de 20e eeuw alleen nog een bescheiden bouwval stond. Dat is opgenomen in het sierlijke kasteelachtige Hoge Huis, dat vanaf Molen De Haas in Oud-SabbingeMolen De Haas in Oud-Sabbinge1962 tot stand kwam.

Aan de Prins Bernhardstraat staat de romp van de in 1853 gebouwde molen De Haas, waarvan kap en wieken in 1928 bij een brand verloren gingen. In de romp kwam vervolgens een motormaalderij, die tot 1968 in bedrijf is gebleven. De romp is netjes onderhouden en is bekroond met een sierlijke dakrand en top. In 1974 stichtte molenaar Leijn Jan Kleijnepier camping De Haas, die al snel een succes werd. De molenaar had goed voorzien dat de recreatie in het gebied rond het Veerse Meer Dag van 't OuwelandDag van 't Ouwelandeen grote vlucht zou nemen. Iets overigens waar ook het buurdorp Wolphaartsdijk volop van profiteert.

Het centrum van de dorp wordt sinds de Middeleeuwen gevormd door de Ring. Daar bruist het één keer per jaar van leven tijdens de Dag van ’t Ouweland, want zo heet het dorp in de volksmond. Dit door de buurtvereniging georganiseerde feest gaat ook gepaard met een grote kraampjesmarkt, die vanaf de Ring dan overloopt in de aangrenzende Bernhardstraat. Klik hier voor facebook-pagina buurtvereniging

Open dag bij de orgelbouwerOpen dag bij de orgelbouwerOp de hoek van de Ring en de Prins Bernhardstraat is de werkplaats gevestigd van orgelbouwer A. Nijsse en zn. De firma bouwde vele orgels in Zeeland en daarbuiten. Ook buiten de landsgrenzen staan orgels die in Oud Sabbinge op de tekentafel ontstonden. Behalve door de jaarlijkse feestdag zit er dus ook door deze onderneming muziek in Oud-Sabbinge. Klik hier voor website Nijsse orgelbouw.  

Stichter van het bedrijf Adriaan Nijsse overleed in 2010 op 91-jarige leeftijd. Hij was het wandelend geschiedenisboek van het dorp.   

Tamelijk uniek voor een dorp van deze omvang is Cineac Oud-Sabbinge. Deze videoclub maakt opnamen in de omgeving. Klik hier voor website met video’s en foto’s. Klik hier voor videokanaal

 

Westkerke

Veldzicht in de WestkerkepolderVeldzicht in de WestkerkepolderToen in 1698 de Westkerke werd herbedijkt namen de stichters wellicht aan dat daar Westkerke had gelegen. Maar publicist/schoolmeester J. van der Baan schreef in 1866 al dat het dorp in de Westerlandpolder was gesitueerd. Hij werd in in 1975 in het gelijk gesteld. Landbouwer G. de Jager van Hof Westkerke (!) deed toen een bijzondere ontdekking. Hij stuitte op bakstenen fundamenten. Deze moeten behoord hebben tot de kerk van Westkerke. Ronduit sensationeel was de andere vondst die hij deed, namelijk De Piertjesdijk in de Westkerkepolder. De muraltmuurtjes waren in 1953 niet toereikend om het water tegen te houdenDe Piertjesdijk in de Westkerkepolder. De muraltmuurtjes waren in 1953 niet toereikend om het water tegen te houdendrie rijkversierde deksels van sarcofagen. De vondst van zulke stenen doodskisten duidt op welstand. Aangenomen wordt dat hierin geestelijken zijn begraven die de eerste kerk van Westkerke hebben gediend. Dat was een houten gebouw, dat omstreeks 1250 is vervangen door een stenen kerk.

In de Westkerkepolder staat boerderij Veldzicht. Deze fraaie hoeve is een rijksmonument. Aan de hoeve, die volgens de jaarankers dateert uit 1700, is een grote schuur aangebouwd. Op het perceel staat ook een monumentale wagenschuur.Nog een foto van VeldzichtNog een foto van VeldzichtKasmanshoeve aan de Batterijweg in de Westkerkepolder: hommage aan de kleding van de vooroudersKasmanshoeve aan de Batterijweg in de Westkerkepolder: hommage aan de kleding van de voorouders

Bij gemaal De PietBij gemaal De PietDe Piet of Muiden

Het gehucht De Piet is in de regio zeer bekend vanwege het gelijknamige gemaal, dat heel romantisch is gelegen aan een restant van het Schenge. Dat is het water dat eertijds de zuidkant van het eiland Wolphaartsdijk omspoelde. Het gehucht dankt haar naam waarschijnlijk aan het kapittel (bestuur) van de Sint Pieterskerk in Utrecht. Dat had hier bezittingen en hief ook tienden (belastingen).

Het meest tot de verbeelding sprekend was echter het in de 13e eeuw gestichte Kasteel van Muiden, Kreek DePietKreek DePietwaaraan de Muidenweg herinnert. De hemel boven De PietwegDe hemel boven De PietwegDat slot werd in de loop der eeuwen trouwens ook aangeduid met de namen Crabbetje en De Piet. Het slot is ten onder gegaan tijdens de Sint Clementsvloed in 1377. De ruïnes bleven vervolgens staan als een baken in zee. Deze restanten verdwenen vrijwel geheel bij een zware storm die woedde op 19 november 1512.

Vanaf de dijk bij gemaal De Piet kijk je in oostelijke richting uit over het Westerschenge. Aan de andere strekt zich kreek De Piet uit. Dit westelijke uiteinde van de voormalige Schenge die het eiland Wolphaartsdijk Bos De PietBos De Pietomsloot mondt uit in het Veerse Meer. Bij deze monding ligt aan Muidenweg 225 een kanoverhuurcentrum

De oevers van het Veerse Meer trekken vooral ’s zomers recreanten, die komen zonnebaden of varen. Maar je kunt er ook een flinke boswandeling maken door de percelen die zich uitstrekken van De Piet tot Veere.

De Muidenweg en omgeving behoren tot de Egbert Petruspolder. De herbedijking ervan in 1856 betekende dat het laatste stuk van het voormalige eiland Wolphaartsdijk op het water was teruggewonnen. Aan de Egbert Petruspolderweg bevindt in een boerenschuur een curiositeit, want wie verwacht er hier een boekenwinkel? Het gaat om De Boekenwurm. Deze handelt in kinderboeken. Klik hier voor meer informatie

Tussen het Veerse Meer en De Piet loopt de Pietweg. Daarlangs liggen kleine bospercelen. In kreek De Piet kun je, vlakbij het gehucht, picknicken aan de kreek. Hier ligt ook een grote vissteiger.

Veerse Meer, Egbert Pauluspolder, Westkerkepolder en Westerlandpolder. Bron Google MapsVeerse Meer, Egbert Pauluspolder, Westkerkepolder en Westerlandpolder. Bron Google MapsBestuur en inwoners

Tot 1572 was Oud- Sabbinge een zelfstandige gemeente. Vanaf genoemd jaar behoorde het dorp tot de gemeente Wolphaartsdijk. Die ging in 1970 op in de gemeente Goes. Oud-Sabbinge telde in 2010 231 inwoners. A. J. van der Aa meldt in het in 1846 verschenen 10e deel van zijn befaamde Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden dat Oud Sabbinge en de omliggende boerderijen dan 400 inwoners tellen.

* Noot: De roll-overfoto's zijn alleen te zien op pc en tablet, niet op telefoon. 

Luchtfoto en plattegrond Oud Sabbinge. Bron Google MapsLuchtfoto en plattegrond Oud Sabbinge. Bron Google Maps

Prins Bernhardstraat Oud-SabbingePrins Bernhardstraat Oud-Sabbinge

Smederij Ring Oud-SabbingeSmederij Ring Oud-Sabbinge

Op de dag van 't Ouweland staat het buitengebied volgeparkeerdOp de dag van 't Ouweland staat het buitengebied volgeparkeerd

Nostalgie in de WestkerkepolderNostalgie in de Westkerkepolder

Goud rijpend graan bij 't OuwelandGoud rijpend graan bij 't Ouweland

 

KLIK HIER OM EEN REACTIE OP DIT ARTIKEL TE PLAATSEN