headerbanner

Hoeve Van der Meulen in 's Heer AbtskerkeHoeve Van der Meulen in 's Heer AbtskerkeKerkring met vaete in 's Heer AbtskerkeKerkring met vaete in 's Heer Abtskerke’s Heer Abtskerke, Baarsdorp en Sinoutskerke. Eén dorp en twee gehuchten die er de eeuwen door bij zijn gerekend. Ze vormen het noordelijkste stukje van de Zak van Zuid-Beveland. A58, Goes en ’s Gravenpolder zijn dichtbij en toch kan hier de drukte ver weg lijken. En wat is het hier mooi, althans in de ogen van Staatspareltjes. Dat geldt zowel het landschap als de monumenten die hier te vinden zijn. In een dorp met minder dan 1000 inwoners moet je geen grote supermarkten verwachten. In ’s Heer Abtskerke is wel de Biologische Boerderijwinkel Poelzicht gevestigd.  Tijdens de tweejaarlijkse rommelmarkt ten bate van de dorpskerk komt ’s Heer Abtskerke even tot leven. Daarna daalt de rust weer neer in dit mooie hoekje van Zuid-Beveland.

Kaart 's Heer Abtskerke © Google MapsKaart 's Heer Abtskerke © Google MapsArmbestuur

’s Heer Abtskerke droeg in de Middeleeuwen de naam Versvliet. Het was genoemd naar een kreek die stroomde tussen ’s Gravenpolder en Goes. Versvliet is ook de naam van het dorpshuis, dat vier zalen herbergt. Je kunt er niet alleen vergaderen, maar ook eten. Een dorpshuis om u tegen te zeggen en het mooie is dat deze voorziening door de dorpsgemeenschap in stand wordt gehouden. Het gemeentebestuur komt er niet aan te pas. Het dorpshuis is namelijk eigendom van de Stichting voor Maatschappelijke en Culturele Zorg gemeenschap ’s-Heer Abtskerke (SMCZ). Die organisatie is voorgekomen uit het al in de 12e eeuw opgerichte Burgerlijk Armbestuur van 's-Heer Abtskerke, Sinoutskerke en Baarsdorp. Zoals de naam al aangeeft was die organisatie bedoeld om armen te steunen.

Bij de invoering van de Algemene Bijstandswet in 1965 ging deze taak over naar de rijksoverheid. Zo niet in s Heer Abtskerke. Het armbestuur van dat dorp ijverde samen met de besturen van Goes en ’s Hertogenbosch met succes voor het voortbestaan. Dat leidde tot de invoering van de (intussen ingetrokken) Rompwet Instellingen van Weldadigheid. Op grond daarvan konden de armbesturen in aangepaste vorm hun werk voortzetten. Dat gebeurde dus onder de nieuwe naam Stichting voor Maatschappelijke en Culturele Zorg gemeenschap ’s-Heer Abtskerke (SMCZ).

Komst wijk Colenshoek was mede mogelijk door het ArmbestuurKomst wijk Colenshoek was mede mogelijk door het ArmbestuurSport en groen

Het voorbestaan van de organisatie betekende ook behoud van het eigen kapitaal. De bestuurders deden en doen daar mooi dingen mee. Zo kwamen er door de inzet van de SCMZ seniorenwoningen in het dorp. De stichting droeg bovendien financieel bij aan het stichten van de wijk Colenshoek, die in fasen tot stand kwam tussen 2015 en 2017. Zonder tussenkomst van de SCMZ was die wijk er niet gekomen, zo meldt de stichting in een verslag. De organisatie had verder inbreng in de aanleg van tennisbanen en een trapveld en groenvoorziening.

Heidagen

Het dorpshuis werd in februari 2017 feestelijk heropend nadat het een flinke uitbreiding onderging. Bijzonder was dat ongeveer 75 vrijwilligers meewerkten aan de (ver)bouw. Het wordt nogal eens gebruikt door ondernemingen die een ‘heidag’ houden om te brainstormen met hun personeel. ’s Heer Abtskerke is dan een gunstige plek. Op relatief korte afstand liggen grote bedrijven, terwijl het dorp zoals hierboven al vermeld, net buiten de drukte ligt. Klik hier voor website dorpshuis

Johanneskerk 's Heer AbtskerkeJohanneskerk 's Heer AbtskerkeBezienswaardigheden

De kerktoren helt overDe kerktoren helt overDe kerktoren is de blikvanger in de dorpskom. Het gevaarte helt in westelijke richting sterk over. Volgens Engel Reinhoudt, co-auteur van het boek De schoonheid van de Zak, is dat zo gekomen omdat de toren op de rand staat van de terp waarop het centrum van het dorp is gebouwd. De eerste kerk die hier aan het eind van de 12e eeuw werd gebouwd viel aanvankelijk onder de abdij van Sint Petrus in Utrecht en was gewijd aan Johannes de Doper. Nadat het gebied in 1203 overging naar
het kerkelijk gezag van de abdij van Middelburg veranderde de naam van het dorp in ’s Heer Abtskerke (de kerk van Heer Abt). Het uit het begin van de 14e eeuw stammende uiterst sfeervolle koor is het oudste deel van het huidige kerkgebouw. Het schip, dat is het deel tussen toren en koor, is gebouwd in de tweede helft van de 14e eeuw. De toren verrees in het midden van dezelfde eeuw. De lage dwarsarmen aan de noord- en zuidzijde zijn in de 16e eeuw toegevoegd. Door deze toevoeging werd het een echte kruiskerk.

Interieur

In het interieur valt vooral het uit 1872 daterende orgel op. Het is versierd met uit hout gesneden muziekinstrumenten aan weerszijden van het front. De kansel is gemaakt aan het begin van de 17e eeuw. Deze rust op een stenen voet, waarschijnlijk zijn dat de resten van een oud doopvont.

Bij de restauratie van de kerk (1964-1968) kwamen onder de dakvoet in het koor zogenaamde klankpotten tevoorschijn. Er zijn tien van deze gebakken kruiken gevonden. Zes ervan zijn ingemetseld op ongeveer 1 meter onder de muurplaat en 4 potten van uiteenlopend formaat en vorm zijn aangebracht aan de oostzijde van de triomfboog. Ze zijn direct onder de pleisterlaag aangebracht met de mond naar het interieur. Waarschijnlijk dienden ze om het gezongen en gesproken woord te versterken. Een schild uit de in 1906 gesloopte kerk van Sinoutskerke draagt de tekst ‘Het woord des Heeren blijft in eeuwigheid’.

 

 

Klok van Eversdijk

Wie door ’s Heer Abtskerke loopt kon vroeger de klok van Eversdijk horen luiden, terwijl dat tot een gehucht gekrompen dorp toch een kilometer of zes oostelijker ligt. De klok is hier namelijk in de 19e eeuw in de toren gehangen toen de Sint Pauluskerk van Eversdijk werd gesloopt. Helaas is deze klok in de Tweede Wereldoorlog weggehaald op last van de bezetter. De kerkgemeenschap draagt de naam ‘Protestantse gemeente van Nisse/’s Heer Abtskerke en Sinoutskerke’. In 2011 kwam een bredere samenwerking tot stand, waarvan ook de Protestantse Gemeente van Hoedekenskerke deel uitmaakt. De kerk is in de maanden juli en augustus op woensdag en zaterdag en op monumentenzaterdag te bezoeken van 13.30 tot 16.30 uur. Diensten om 10.00 uur, afwisselend in ’s Heer Abtskerke en Nisse. Klik hier voor website

Hoeve PlantlustHoeve PlantlustOverige monumenten

Smederij en travaljeSmederij en travaljeHet water aan de zuidkant van de kerk is een vaete. Met dat woord wordt in Zeeland een openbare drinkput voor het vee aangeduid. Vaete en kerk geven extra sfeer aan de Kerkring. Daaraan staat op nummer 18 boerderij Plantlust die uit de 17e eeuw dateert, maar in de 18e eeuw zijn huidige aanzicht kreeg. Op nummer 19 de voormalige smederij met travalje (hoefstal). Daarnaast staat op Kloetingsweg 1 een woning die als raadhuis diende tot de opheffing van de gemeente ’s Heer Abtskerke in 1970. Op Kerkring 3 een in 1858 gebouwde neoclassicistische woning, voorheen pastorie.

Hoeve Van der Meulen

Woonhuis en bakkeetWoonhuis en bakkeetIn het buitengebied liggen twee bijzondere monumenten. De eerste is Hoeve Van der Meulen aan de Zuidweg 30. Deze is gebouwd in de 17e eeuw en behoort tot de oudste van Zeeland. Het Zeeuwse Landschap kocht de hoeve in 2006 aan. Daarna volgde een drie jaar vergende restauratie. Klik hier voor geschiedenis
De hoeve is genoemd naar de laatste bewoner, de in 2005 overleden Adrie van der Meulen. Hij was wars van vernieuwing en verzette zich dus ook tegen de ruilverkaveling in het gebied. Naast de hoeve staat de bakkeet. De inrichting is ingericht zoals die er rond 1930 moet hebben uitgezien. Het geheel ademt dus een ouderwetse sfeer. Dat geldt ook voor de omliggende tuinen. Rond de boerderij liggen boomgaarden (laagstam), kleine akkers, hobbelige weilanden en drinkpoelen. De akkers zijn omgeven door hagen.

Vanaf het erf kun je doorlopen naar het dorpVanaf het erf kun je doorlopen naar het dorpWandelen

Je kunt hier drie routes volgen die aansluiten op het wandelnetwerk van de Zak van Zuid-Beveland. Het gaat om de 1,6 kilometer lange Weideroute door het heggenlandschap, de 1,8 meter lange Vliedbergroute langs akkers, weiland en vliedberg (te bereiken met een trekvlot) en de 0,7 kilometer lange Boomgaardroute langs het erf. Je kunt via deze laatste route desgewenst doorlopen naar 's-Heer Abtskerke. In de schuur van de hoeve zijn twee vakantieappartementen ingericht. Een prachtige locatie voor rustzoekers. Klik hier voor meer informatie 

Molen

Molen De PoelMolen De PoelEen ander topmonument is de in 1981 gerestaureerde molen De Poel. Die staat aan de Gerbernesseweg 21. Dat is wel vlakbij Nisse, maar was de eeuwen door wel degelijk de molen van ’s Heer Abtskerke. Het voordeel van zo’n ligging was dat de molen dan klanten trok uit twee dorpen.

De Poel is een molen van het type achtkante grondzeiler. De wiekendrager is gebouwd in 1752 en behoort daardoor tot de oudste houten molens van de provincie Zeeland. De Poel is landschappelijk van heel grote waarde door de ligging in het open landschap. Het monument is vrij te bezoeken wanneer de vrijwillige molenaar de wieken rond laat gaan. Dat is op vooral op zaterdagen het geval.

Klik hier voor technische details en geschiedenis

Station SGBStation SGBTreinen

Aan Polderweg 29 staat het in 1927 gebouwde voormalige tramstation ’s Gravenpolder-’s Heer Abtskerke. Het fungeert tegenwoordig als station voor de Stoomtram Goes-Borssele (SGB). Hier stoppen stoomtreinen en railbussen van de SGB. Klik hier voor dienstregeling

Wandeltip: loop vanaf het hier gelegen knooppunt 95 naar nr 91 bij Hoeve Van der Meulen in ’s Heer Abtskerke. Andersom kan natuurlijk ook.

Baarsdorp

Vliedberg en kerkmuur in BaarsdorpVliedberg en kerkmuur in BaarsdorpHet is nu nauwelijks voorstelbaar, maar Baarsdorp was vroeger echt een zelfstandige gemeente waartoe ook het circa twee kilometer zuidoostelijk gelegen Sinoutskerke behoorde. Het gehucht telde in 1840 nog 20 huizen en 101 inwoners. Aan het begin van de 21e eeuw was het gekrompen tot ongeveer tien woningen. Hier liggen twee vliedbergen van grote cultuur-historische waarde. Op de grootste stond het kasteel van de heren van Baarsdorp. Het is na een periode van verval vermoedelijk verdwenen aan het eind van de 16e eeuw.

Kerk

Achter deze muur stond de kerkAchter deze muur stond de kerkDe kerk is gebouwd in de jaren 1232-1234 en was aanvankelijk kapel van het kasteel. Het slot is verwoest tijdens gevechten rond het beleg van Goes in 1572. De kerk is in 1880 gesloopt en de toren volgde enkele jaren later. Het op een bergje gelegen ommuurde kerkterrein is nog aanwezig naast de berg waarop het kasteel stond. Volgens een legende verschenen er toen de protestanten de kerk in de 16e eeuw overnamen Latijnse kruisen op de drie deuren, die steeds terugkwamen nadat ze waren overgeschilderd. Klik hier voor legende

VrouweputjeVrouweputjeVrouweputje

Bij Baarsdorp lag een put die in vroeger eeuwen veel bedevaartgangers trok. Dat kwam omdat er legendes aan werden toegeschreven. Zo zou Maria uit het putje hebben gedronken. Daardoor zou het water een geneeskrachtige werking hebben gehad. In 1973 is de put dichtgemaakt bij werkzaamheden voor de ruilverkaveling De Poel-Heinkenszand.

Bij de viering van zes eeuwen stadsrechten Goes in 2004 rees het idee het om het putje te rehabiliteren. Op ongeveer honderd meter van de oorspronkelijke plek is in 2006 het huidige gegraven. Al bij aanvang van het werk welde zuiver zoet water op. De huidige put ligt zuidelijk van de A58 aan de Oostweg in ’s Heer Arendskerke (gemeente Goes), maar wordt hier toch beschreven vanwege de ligging, onmiddellijk ten noorden van Baarsdorp, maar daarvan ter plaatse ook hermetisch afgesloten door de A58.

Het terrein is te betreden via een brug over een sloot. Bij de put zijn bankjes neergezet. Soms worden hier meditatieve bijeenkomsten gehouden. Klik hier voor website Stichting Vrouweputje

Hoeve Heuvelhof BaarsdorpHoeve Heuvelhof BaarsdorpHeuvelhof

Baarsdorp herbergt nog een goed verborgen schat aan de Oude Hoeveweg. Deze weg loopt dood en daardoor ontgaat veel passanten dat hier op nummer 8 Hoeve Heuvelhof staat. Je kunt ook zeggen pronkt, want de fraaie boerderij, deels 17e eeuws, ziet er heel oorspronkelijk uit en is grotendeels omgeven door karakteristiek aangelegde tuinen.

Sinoutskerke

Dit gehucht is een voorbeeld van een gekrompen dorp. In de Middeleeuwen was het een vooraanstaande plek met een fors uitgevallen kerk. Deze raakte na de reformatie in onbruik. 

Pas in 1666 kwam er een dominee op Sinoutskerke. In de loop der eeuwen liep de bevolking sterk terug, waardoor de kerk in onbruik raakte. Uiteindelijk is het bedehuis in 1906 gesloopt. Voor de sloop kwam de hervormde gemeente alleen nog in het koor bijeen. In het vervallen schip bevonden zich volgens A.J. van der Aa in diens Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden nog tien beelden uit de tijd van voor de Reformatie.

Klokkenstoel

Begraafplaats SinoutskerkeBegraafplaats Sinoutskerke

De torenklok ging naar de kerk van ’s Heer Abtskerke. Bijzonder was dat de begraafplaats werd gehandhaafd. Dat kwam mede omdat het kerkhof rond het bedehuis van ’s Heer Abtskerke vol was geraakt. Sinds juli 2003 staat er bij het kerkhof van Sinoutskerke een klokkenstoel. De klok wordt weer geluid bij begrafenissen. Het lijkenhuisje staat op de plek waar eens de kerk stond. Boven de ingang hangt een uit de kerk afkomstige steen met de tekst: ,,Dat ghy nu syt waren wy voor dese. Dat ik nu ben sijt ghy haest wesen. Syt vry opmy en vraecht alleman oft iemandt tgheslacht wel kennen kan. Gedenckt opt sterven, anno 1637.”

Kaart gebied voormalige gemeente 's Heer Abtskerke © Google MapsKaart gebied voormalige gemeente 's Heer Abtskerke © Google MapsGemeente en inwoners

De voormalige gemeente ’s Heer Abtskerke, waartoe ook behoorden de gehuchten Baarsdorp en Sinoutskerke, telde 310 inwoners in 1815 en 337 in 1899. Per 1 januari 1970, toen ’s Heer Abtskerke opging in de gemeente Borsele woonden er in de gemeente 403 personen. Het dorp telde 520 ingezetenen per 1 januari 2010. Logies Behalve in de schuur van Hoeve Van der Meulen kun je ook logeren in het B en B van boerderij Heuvelhof in Baarsdorp. Klik hier voor informatie

Voormalige pastorie Kerkring 's Heer AbtskerkeVoormalige pastorie Kerkring 's Heer AbtskerkeKerkring 's Heer AbtskerkeKerkring 's Heer AbtskerkeKloetingseweg 's Heer AbtskerkeKloetingseweg 's Heer AbtskerkeMolensteen in plaveisel bij voormalige smederij in 's Heer Abtskerke, ook wel wielsteen genoemd omdat ze werden gebruikt om wagenwielen            ------- van velgen te voorzien. Molensteen in plaveisel bij voormalige smederij in 's Heer Abtskerke, ook wel wielsteen genoemd omdat ze werden gebruikt om wagenwielen ------- van velgen te voorzien. Nog een gezicht op de Poelmolen.Nog een gezicht op de Poelmolen.Buitengebied ten westen van 's Heer Abtskerke.Buitengebied ten westen van 's Heer Abtskerke.Disselweg 's Heer Abtskerke.Disselweg 's Heer Abtskerke.

KLIK HIER OM EEN REACTIE OP DIT ARTIKEL TE PLAATSEN