headerbanner

Gezicht op het dorp vanaf de Lewedijk.Gezicht op het dorp vanaf de Lewedijk.Lewebank in LewdorpLewebank in LewdorpLewedorp is het enige dorp in Nederland dat naar een burgemeester is genoemd. Het ligt in de Noord-Kraaijertpolder in het uiterste westen van Zuid-Beveland. Na de bedijking in 1696 ontstond er een gehucht, dat naar de polder Noord-Kraaijert werd genoemd. De situatie veranderde door de komst van de Sloedam, welke Walcheren en Zuid-Beveland aan elkaar klonk. Na het sluiten van deze dam in 1871 ontstond er van lieverlee een dorpje.

Het dorp viel vroeger bestuurlijk onder de gemeente ’s Heer Arendskerke. De gemeenteraad besloot in 1929 dat het een volwaardige naam moest krijgen: Lewedorp. Genoemd naar jonkheer U. E. Lewe van Nijestein, die van 1892 tot 1933 burgemeester was. Dat het dorp naar hem werd genoemd was een beloning omdat Lewe zijn gemeente op een hele sociale manier bestuurde. Hij hielp bijvoorbeeld jonge inwoners aan een huis, door hen tegen gunstige voorwaarden geld te lenen. Aan de jonkheer herinnert niet alleen de dorpsnaam. In hartje Lewedorp staat ook nog een kloeke bank met het opschrift: ,,1892 21 januari 1943 de ingezetenen van ’s-Heer Arendskerke AAN HUN BURGEMEESTER JHR. U. E. VAN LEWE VAN NIJENSTEIN bij gelegenheid van zijn 40-jarig jubileum.”

Jong dorp

Vanwege de naamgeving in 1929 is Lewedorp het jongste van Zuid-Beveland. Zodoende zul je er vergeefs zoeken naar oude gebouwen. Dat neemt niet weg dat de rooms-katholieke Eligiuskerk er heel monumentaal uitziet, zowel van binnen als van buiten. Verder is het een mooi aangelegd woondorp. Het is net groot genoeg om nog een kleine middenstand te hebben. Lewedorp herbergt een basisschool en voor de senioren verzorgingshuis De Kraayert, dat van lieverlede wordt omgevormd tot appartementencomplex.

Burgemeester Lewestraat LewedorpBurgemeester Lewestraat Lewedorp

Werkgelegenheid

In Lewedorp bestaat flink wat bedrijvigheid. Daaronder zijn aannemings- en klussenondernemingen en loonwerkersbedrijven. Heel bekend is de fritesfabriek van McCain. Nog altijd vindt een deel van de bevolking haar bestaan in de landbouw. Niet alleen in de akkerbouw, maar in toenemende mate ook de fruitteelt. Zo is in Lewedorp een van de grootste kersentelers van Nederland gevestigd.

Eten en drinken en logies

Het dorp is een geliefde aanlegplaats voor (fiets)toeristen. Dat komt mede doordat er in een ruime cirkel weinig horeca te vinden is. Aan de Postweg ligt café-pension De Goede Verwachting  terwijl aan de Noord-Kraaijertsedijk theetuin Op Sloe  kan worden aangedaan. In eetcafé-pension De Tol aan de Toldijk moet je meestal reserveren wil je er nog aan tafel kunnen. Het is er dan ook smullen geblazen. Ook logeren is daar mogelijk. Vakantie vieren kan ook op camping Veldzicht aan de Veldzichtweg, camping Buitenhof aan de Dekkersweg en bij B en B De Schelphoek aan de Oude Veerweg.

Kerken

Rooms-katholieke kerk LewedorpRooms-katholieke kerk Lewedorp

In de Kraaijertpolders vestigden zich veel rooms-katholieken die naar de mis gingen in ’s Heerenhoek. Nadat er in 1920 een rooms-katholieke school was verrezen volgde de bouw van de Sint Eligiuskerk. Deze werd in 1928 ingewijd. De protestantse inwoners gingen ter kerke in Nieuwdorp. In 1946 kwam het tot de oprichting van een plaatselijke Gereformeerde Kerk. Die nam in 1953 de kerk aan de Zandkreekstraat in gebruik. Jarenlang hielden gereformeerden en hervormden hier diensten tot ze in 2004 samen verder gingen als Protestantse gemeente binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Katholiek en protestant zijn in Lewedorp oecumenisch gezind en houden dan ook nogal eens gezamenlijke vieringen, vooraf gegaan door koffiedrinken. Het tekent de gemoedelijkheid en saamhorigheid in het dorp. De plaatselijke belangen naar buiten toe worden prima vertegenwoordigd door de leden van de dorpsraad.

De Verwondering in LewedorpDe Verwondering in Lewedorp

Carnaval

Aan de Postweg, ter hoogte van de Lewedijk, staat het beeld ‘verwondering’. Het bestaat uit een schaap, dat de gedraaide kop hemelwaarts richt. Soms wordt het aangekleed door mensen die daar lol in hebben. Dat kan zomaar gebeuren tijdens het carnaval, wanneer de burgemeesterstitel van het dorp tijdelijk wordt ingewisseld voor een afleiding van de oude naam: ‘Kraaienist’.Kleurenpracht in de Oude Veerweg in de Oude JacobpolderKleurenpracht in de Oude Veerweg in de Oude Jacobpolder

Quarlespolder en Jacobpolder

Het uiterste westen van Lewedorp wordt gevormd door de Quarlespolder. Deze ontstond in 1949 toen een van de laatste restanten van het Sloe werd bedijkt, het water dat vroeger Zuid-Beveland en Walcheren van elkaar scheidde. Tussen de Quarlespolder en de Kraaijertpolders ligt de Jacobpolder. Aan de rand daarvan staat aan de Noord-Kraaijertsedijk het oude veerhuis van de voormalige pontverbinding met Nieuw- en Sint Joosland. Hier is een theetuin gevestigd.Boerderij aan de Quarlespolderweg in de in 1955 ontstane polder. De hoeve doet denken aan boerderijen in de Noordoostpolder. Boerderij aan de Quarlespolderweg in de in 1955 ontstane polder. De hoeve doet denken aan boerderijen in de Noordoostpolder.

Oorlogsmonumenten

Net buiten de dorpsgrens staan, op het grondgebied van Arnemuiden (dat tot de gemeente Middelburg behoort) de oorlogsmonumenten op de Sloedam. Deze herinneren eraan dat Lewedorp en omgeving tijdens de Tweede Wereldoorlog tweemaal midden in de gevechtslinie lag. De eerste keer was dat het geval in 1940. Nadat Nederland, op Zeeland na, op 14 mei had gecapituleerd, hebben Franse troepen zich hier tot 17 mei moedig teweer gesteld tegen een grote Duitse legermacht. Van 31 oktober tot en met 5 november 1944 is hier de Slag om de Sloedam uitgevochten, als onderdeel van de Slag om de Schelde. Het kostte heel veel moeite om de Duitsers uit deze omgeving te verdrijven. Op het monumententerrein staan herdenkingstekens voor de Canadese, Franse en Schotse troepen. De bevrijding wordt hier jaarlijks herdacht rond 5 november.

Bestuur

Het in 1929 tot dorp gepromoveerde gehucht maakte onderdeel uit van de gemeente ’s Heer Arendskerke, tot de laatste op 1 januari 1970 deel uit ging maken van de gemeente Borsele. Lewedorp telde 1709 inwoners per 1 januari 2013.

Weel in de Oude KraaijertpolderWeel in de Oude KraaijertpolderGraszode

Ten westen van Lewedorp ligt in de Oude Kraaijertpolder het doodlopende straatgehucht Graszode. Het wordt in de streek aangeduid als ‘de Hosvazze’. Voor mensen die het dialect niet kennen is het zodoende niet direct duidelijk dat hiermee een grasplag mee wordt aangeduid. Het gehucht ontstond in 1832 toen hier twee woningen verrezen. Graszode werd lange tijd vooral bewoond door landbouwknechten. Later vestigden zich hier mensen van andere beroepsgroepen die werden aangetrokken door hier heersende de landelijke rust. Langs de straat Graszode voert de Oude Zandweg, waaraan zorgboerderij De Hosvazze is gevestigd.  

Gehucht GraszodeGehucht Graszode

Zorgboerderij GraszodeZorgboerderij Graszode

De Knaphof

Dit gehucht, bestaande uit een doodlopend straatje aan Nieuwe Kraaijertsedijk in de Nieuwe Kraaijertpolder ligt ten oosten van Nieuwdorp, maar valt onder  Lewedorp.

De KnaphofDe Knaphof

Zorgvliet


Dit gehucht ligt aan de Korenweg op circa 750 meter ten zuiden van Lewedorp. Het kreeg in mei 2018 witte plaatsnaamborden. Zorgvliet telt achtl woningen en boerderijen. Hier liggen ook de terreinen van voetbalvereniging Lewedorpse Boys, dat vaak kortweg als Lebo wordt aangeduid en Tennisvereniging LTV. De naam van het gehucht is waarschijnlijk afkomstig van een boerderij in deze omgeving.Boerderij in ZorgvlietBoerderij in ZorgvlietRoodborsttapuit in struik Noord-KraaijertpolderRoodborsttapuit in struik Noord-Kraaijertpolder

 Tapuit inde Nieuwe Kraaijertpodler Tapuit inde Nieuwe Kraaijertpodler Trots op het product (Jonker Fransweg, Quarlespolder)Trots op het product (Jonker Fransweg, Quarlespolder)

Jacobpolder LewedorpJacobpolder Lewedorp

Oude Veerweg LewedorpOude Veerweg Lewedorp

Bunker en informatiebord Zeedijk van de JacobpolderBunker en informatiebord Zeedijk van de Jacobpolder

De Tol LewedorpDe Tol LewedorpBourgondisch ensemble bij De TolBourgondisch ensemble bij De TolBourgondisch smikkelen in De TolBourgondisch smikkelen in De Tol

Rooms-katholieke kerk LewedorpRooms-katholieke kerk Lewedorp

Dorpshuis LewedorpDorpshuis Lewedorp

Protestantse kerk LewedorpProtestantse kerk Lewedorp

Villa Nieuwe Kraaijertsedijk LewedorpVilla Nieuwe Kraaijertsedijk LewedorpBospad in LewedorpBospad in LewedorpBosrand LewedorpBosrand LewedorpLewedorp, gezien vanaf de ToldijkLewedorp, gezien vanaf de Toldijk