headerbanner

Ringwalburg Oost-SouburgRingwalburg Oost-Souburg

Oost-Souburg behoort tot de oudste dorpen op Walcheren. Dat kun je nog zien door enkele bijzondere monumenten die het dorp herbergt. In de eerste plaats de middeleeuwse ringwalburg, maar ook kerk en molen mogen er zijn. Bovendien is Oost-Souburg de plek van de volkssage van Keetje en van Pieter Louwerse die bekende vaderlandse liederen dichtte.

Oost-Souburg en West-Souburg vormden een gezamenlijke gemeente van 1835 tot 1966. In laatstgenoemd jaar werden de dorpen onderdeel van de gemeente Vlissingen. De aanleg van het Kanaal door Walcheren betekende dat West-Souburg werd doorsneden. Sindsdien wordt het kanaal ten onrechte beschouwd als de grens van beide dorpen. Molen De Pere lag oorspronkelijk in West-Souburg. Het gebied rond het Oranjeplein vormde de oude kern van Oost-Souburg.

De Kanaalstraat is een van de belangrijkste winkelstraten van Oost-Souburg. De Kanaalstraat is een van de belangrijkste winkelstraten van Oost-Souburg.

Aan de toevoeging van Oost- en West-Souburg aan de gemeente Vlissingen ging een lange strijd vooraf. De bevolking van beide Souburgen nam na de Tweede Wereldoorlog flink toe door de komst van arbeiders die in Vlissingen werkzaam waren, vooral bij de werf Koninklijke Maatschappij De Schelde. Vlissingen vond het onjuist dat het voor het bedrijfsleven een dure infrastructuur in stand moest houden, terwijl de dorpen profiteerden van de daar wonende arbeiders. De stad had gebrek aan grond voor uitbreiding. Uiteindelijk werd dat opgelost doordat delen van de gemeente Koudekerke werden geannexeerd. De gemeente Oost- en West-Souburg bleef echter zoals boven aangegeven tot 1966 zelfstandig.

Oost-Souburg groeide uit tot een woondorp met een flinke middenstand. Sinds het einde van de 20e eeuw wordt het dorp echter sterk getroffen door een teruggang in het winkelbestand. De oudere buurten ten zuiden van de Kanaalstraat zijn ruim gebouwd, met grote tuinen achter de woningen. Aan de oostzijde van het dorp liggen nieuwere wijken, die compacter zijn gebouwd.

De sage van IJdele Keetje

Dat er tussen Oost- en West-Souburg tot in de 20e eeuw een flinke open ruimte was, die landbouwbestemmingen had, is te zien aan de koeienputten aan de Doornlustlaan en de Middelburgsestraat. De put aan de Doornlustlaan vormt een markant punt tussen de dichte bebouwing in deze hoek van het dorp.

Aan de put in de Middelburgsestraat is de sage verbonden van het melkmeisje. Dat draait rond Keetje, dochter van een veeboer in Oost-Souburg die slechts drie koeien bezat. Keetje ventte de melk uit tot in de wijde omgeving. Ze was aantrekkelijk, ijdel en bedrieglijk van aard. Ze lengde de melk namelijk altijd met water aan. Zodoende verdiende ze dagelijks een paar stuivers extra, die ze opzij legde.

Op een gegeven moment raakten de rijke boerenzoon Adriaan en Keetje hevig verliefd op elkaar tijdens kermisbezoek. Keetje had op den duur een flink kapitaaltje verdiend aan de verdunde melk. Ze besloot om daarvan gouden krullen te kopen voor aan de uiteinden van de oorijzers van haar krullenmuts, een onderdeel van de streekdracht.Beeld van IJdele KeetjeBeeld van IJdele Keetje

Eenmaal aangekomen in de Middelburgsestraat wilde Keetje zich even in het water van de koeienput spiegelen om te zien hoe mooi de gouden krullen wel stonden. Op dat moment sloeg het noodlot toe.

Er bestaan twee versies van het vervolg. Volgens de ene viel Keetje in de put en verdronk ze. Volgens de andere vielen alleen haar gouden krullen in het water. En hoe Keetje ook viste, de krullen bleven onvindbaar. Dat was de straf voor haar bedrog. Ze trouwde uiteindelijk toch met Adriaan, dus eind goed, al goed.

Bij het putje is een beeld van Keetje neergezet. Op het informatiebord staat de eerstgenoemde versie van het volksverhaal. Klik hier voor achtergronden bij deze sage

Raadhuis

Het voormalige raadhuis aan de Kanaalstraat biedt onderdak aan Omroep Zeeland, die op 1 januari 1990 haar uitzendingen begon. Klik hier voor geschiedenis.

Ringwalburg

Je kunt Oost-Souburg moeilijk een toeristische trekpleister noemen, maar het dorp kan wel bogen op markante monumenten. Het meest in het oog springend is de burg in het hart van het dorp. Vijf plaatsen in Zeeland zijn op of rond zo’n versterking ontstaan en ontlenen hun naam daar aan. Dat zijn van noord naar zuid: Burgh, Domburg, Middelburg, Souburg en Oostburg. De burgen werden in de 9e en 10e eeuw aangelegd als bescherming tegen invallen van de Vikingen.

De ringwalburgen van Domburg en Oostburg zijn tegenwoordig amper nog te herkennen in het landschap. Die van Middelburg is nog vrij goed te herkennen aan het stratenpatroon. De versterking in Burgh is grotendeels nog aanwezig en in 2007/2008 is gerestaureerd.

De ringwalburg van Oost-Souburg is eveneens luisterrijk hersteld. Er loopt een wandelpad over. De burg is toegankelijk door een poort aan de Karolingenbaan. Dat de burg er nog in deze vorm is mag een wondertje heten. Het toenmalige gemeentebestuur van Oost- en West-Souburg presenteerde in 1961 en 1964 plannen om het hele burgterrein te bebouwen met huizen en winkels. Die belandden uiteindelijk in de prullenbak. In 1994 is het burgterrein gereconstrueerd. Klik hier voor geschiedenis ringwalburg

De Pere is een juweel van een stellingmolenDe Pere is een juweel van een stellingmolen

Molen(s)

Aan de Kanaalstraat pronkt de fraai gebouwde stellingmolen De Pere, die zoals aangegeven behoorde tot het grondgebied van West-Souburg. De Pere verrees in 1725 ter vervanging van een houten exemplaar van het type standerdmolen. Klik hier voor geschiedenis. 

De molen van het oorspronkelijke dorp Oost-Souburg, eveneens een standerdmolen, stond aan de Molenweg. Deze is in 1890 aangekocht door de eigenaar van De Pere en kort daarna gesloopt.

Historische Kerk Oost-SouburgHistorische Kerk Oost-Souburg

Kerk

De eerste parochiekerk werd gebouwd in 1247. Het was een dochterkerk van het bedehuis van West-Souburg waar al een eeuw eerder sprake was van kerkelijk leven. De kerk van Oost-Souburg was gewijd aan O.L. Vrouw van de Toren. Aan de kerktoren hing een Mariabeeld, waaraan wonderen verbonden zouden zijn. Daarom was het dorp voor de Reformatie ook een bedevaartsoord.

De kerk in West-Souburg ging in 1572 ten onder tijdens de guerrilla die Monument Pieter LouwerseMonument Pieter Louwersewatergeuzen en Spaanse troepen uitvochten tijdens het beleg van Middelburg. In Oost-Souburg liep het beter af. De 14e eeuwse toren en het uit de 15e eeuw stammende schip liepen ook schade op, maar die werd gelukkig hersteld. Het koor werd echter gesloopt.

In 2006/7 is het kerkgebouw ingrijpend verbouwd, met veel inzet van gemeenteleden. De banken met klapstoelen maakten toen plaats voor losse stoelen, waardoor het gebouw geschikt werd voor allerlei activiteiten. Die worden georganiseerd door de Stichting Vrienden van de Historische Kerk Souburg. Deze heeft tot doel ’om dit oudste gebouwde monument van Souburg te maken tot een huis voor alle Souburgers’.

Naast de kerk staat een gedenkteken voor de bijna vergeten zeeheld viceadmiraal Gerrit Verdooren van Asperen. Hij vertoonde heldenmoed bij de Slag bij Kamperduin. De in 1757 in Bergen op Zoom geboren bakkerszoon wordt juist in Oost-Soubug geëerd, omdat hij zijn laatste levensjaren in dit dorp doorbracht. Klik hier voor geschiedenis kerk

 

Waar de blanke top der duinen

Op het Oranjeplein staat een borstbeeld voor de op januari 1840 in Souburg geboren Pieter Louwerse. Deze onderwijzer genoot bekendheid als schrijver en dichter. Hij werd vooral vermaard door de vaderlandse evergreens ‘Waar de blanke top der duinen’ , 'Zagen, zagen wiedewiedewagen' en ‘Op de grote stille heide’. Louwerse schreef ook een indrukwekkend aantal historische werken en jeugdverhalen. Hij stierf 20 augustus 1908, kort nadat hij in zijn woonplaats Den Haag was aangereden door een tram.

KoopmansvoetpadKoopmansvoetpadKoopmansvoetpad

Het Koopmansvoetpad tussen het gehucht Groot-Abeele en de Burgemeester Stemerdinglaan is een restant van het in 1540 aangelegde pad tussen Vlissingen en Middelburg. De naam verwijst naar de kooplieden die erover trokken. Het Koopmansvoetpad is een druk gebruikte fietsverbinding.

Klik hier voor restaurants.

Klik hier voor B en B

 

Groot AbeeleGroot AbeeleGroot Abeele

Dit schilderachtige gehucht was in vroeger tijden een geliefde pleisterplaats voor Middelburgers en Vlissingers die hier vertier zochten in een van de drie herbergen. A. J. van der Aa meldt in zijn Aardrijkskundig Woordenboek (deel 1, 1839) dat het er druk was omdat de koetsiers van postwagens er halt hielden om hun paarden te drinken te geven.

Het gehucht heeft karakteristieke bebouwing ter hoogte van de hoek Grote Abele/Abeelseweg Oost. Het noordelijkste stukje van de bebouwing, ter hoogte van de plek waar de straten Grote Abele/Abeelseweg Oost samenkomen, viel vroeger onder het kleinere gehucht Klein Abeele. Volgens genoemde A. J. van der Aa stond daar een kleine herberg. Hij voegt eraan toe dat deze bestemd was voor de ‘mindere volksklasse’.

In Abeele stond in de middeleeuwen het Kasteel Den Abeele. De bewoners waren afkomstig uit Henegouwen. Ze noemden zich na hun komst naar Walcheren naar het gehucht. Wanneer het kasteel is afgebroken is in nevelen gehuld. Jacob Cats meldt in zijn in 1579 verschenen beschrijving van ‘’t Graafschap van Zeeland’ dat ‘het huijs tot de grond toe is geruïneert, soo dat niets als de naam is overgebleven.’

Zo zag C. Kimmel in 1860 de kermis in Oost-SouburgZo zag C. Kimmel in 1860 de kermis in Oost-Souburg

Interieur historische kerkInterieur historische kerk

 Kern Oost-Souburg op Google MapsKern Oost-Souburg op Google Maps

 Detail Visscher-Romankaart 1655 waarop duidelijk is te zien dat Oost- en West-Souburg nog niet aan elkaar zijn vastgegroeid.Detail Visscher-Romankaart 1655 waarop duidelijk is te zien dat Oost- en West-Souburg nog niet aan elkaar zijn vastgegroeid.

17e eeuwse woning aan Kromwegesingel Oost-Souburg17e eeuwse woning aan Kromwegesingel Oost-Souburg

Uit 1900 stammende villa Schoonenburg aan de Burgemeester StemerdinglaanUit 1900 stammende villa Schoonenburg aan de Burgemeester Stemerdinglaan

Oranjeplein in hartje Oost-SouburgOranjeplein in hartje Oost-Souburg

Zicht op appartementenflats Oost-SouburgZicht op appartementenflats Oost-Souburg

Drinkput voor het vee bij de DoornluststraatDrinkput voor het vee bij de DoornluststraatMolukse kerk Beth Cherem in de Prins Hendrikstraat. In deze omgeving wonen veel mensen van de Zuid-Molukse minderheid in het dorp.Molukse kerk Beth Cherem in de Prins Hendrikstraat. In deze omgeving wonen veel mensen van de Zuid-Molukse minderheid in het dorp.

Voormalige herberg in Groot AbeeleVoormalige herberg in Groot Abeele

Goort AbeeleGoort Abeele

Groot Abeele, vanuit Middelburg gezienGroot Abeele, vanuit Middelburg gezien

Uitzicht vanaf Abeelseweg Oost op woonwijk  Oost-SouburgUitzicht vanaf Abeelseweg Oost op woonwijk Oost-Souburg

Ondanks de ligging tussen Oost-Souburg en Middelburg heeft Groot Abeele haar landelijke uitstraling behouden.Ondanks de ligging tussen Oost-Souburg en Middelburg heeft Groot Abeele haar landelijke uitstraling behouden.Groente- en fruitverkoop ter hoogte van Klein AbeeleGroente- en fruitverkoop ter hoogte van Klein Abeele