headerbanner

Theekoepel Huize De griffioen aan de Domburgsche Watergang Theekoepel Huize De griffioen aan de Domburgsche Watergang De wijken de Griffioen I en Griffioen II, door veel Middelburgers kortweg aangeduid als ‘De Griffioen’, danken hun naam aan het buiten op de hoek van de Seissingel en de Domburgse Watergang. De naam van dit geliefd woongebied roept associaties op met macht en aanzien. Voor een deel stemt dat in de Griffioen ook overeen met de werkelijkheid. Zo staan er prestigieuze bungalows en woonden en wonen er ook invloedrijke mensen. Daar komt nog bij dat de meeste straten in de Griffioen II namen dragen van machtige figuren uit de internationale politiek.

Een griffioen is een fabeldier, dat volgens de mythologie heerst over de aarde en hetGriffioen. Collectie RijksmusuemGriffioen. Collectie Rijksmusuem licht. Daarom is hij uitgerust met een leeuwenkop en vleugels. Vanwege de machtige uitstraling is de griffioen sinds eeuwen een geliefd onderwerp voor de heraldiek. Hij siert dan ook vele wapens van families en bestuurlijke organen, zoals gemeenten en waterschappen.

Dit verhaal gaat behalve over de beide wijken De Griffioen, ook over het gebied tussen de Seisweg en de Sandberglaan en dat tussen de Seissingel en Olmenlaan. Beide sluiten aan op de Griffioen I en vallen daar ook officieel onder.

©Google Maps©Google MapsBomenbuurt

BerkenlaanBerkenlaanHet gemeentebestuur geeft Arend Rothuizen in 1947 opdracht tot het ontwerpen van 150 woningen. Uiteindelijk zullen het er 112 worden. Ze vormen de Bomenbuurt, het hart van Griffioen I. De stad is in die tijd volop bezig met de wederopbouw. Voorafgaand aan de totstandkoming van De Griffioen wordt er vanaf 1941 driftig gebouwd in de wijk ’t Zand. Dat is ook heel hard nodig door de ramp die de stad treft op 17 en 18 mei 1940. Franse troepen die Walcheren verlaten via Breskens worden beschoten door Duitse militairen. Hierbij belanden er ook projectielen in Middelburg, waardoor panden vlam vatten. Zodoende ontstaan er enkele grote branden, waardoor 600 panden in de as Het hart van De GriffioenHet hart van De Griffioenworden gelegd, voor het merendeel woonhuizen.

De Bomenbuurt wordt gebouwd in landschapsstijl en bestaat uit de woningen aan Essenlaan, Lijsterbeslaan, Eikenlaan, Tamariskenlaan, Berkenlaan, Doornlaan, Esdoornlaan, Kastanjelaan en Kornoeljelaan. Openbaar groen en de tuinen lopen in deze Bomenbuurt vloeiend in elkaar over. De bewoners van de huurhuizen worden gebonden aan strenge regels. Alleen groene tuinafsluitingen zijn toegestaan zoals heggen. Zodoende vormt de Bomenbuurt een eiland te midden van de talrijke muurtjes- en schuttingparadijzen van wonend Nederland. Ook LijsterbeslaanLijsterbeslaankippenhokken zijn taboe, net als het buiten hangen van de was op de bovenverdieping.

De woningen in de wijk zijn in die tijd nog uitsluitend bestemd voor de gegoede middenstand. Ambtenaren, directeuren, boekhouders en militairen zijn welkom, maar de toegang wordt bij voorbeeld geweigerd aan een onderofficier die met een gezin van vijf kinderen in een flatje aan de Nassaulaan woont. Dat vertelt P. J. Smallegange in het in 2002 verschenen nummer 136 van het Tijdschrift Nehalennia van de werkgroep historie en archeologie van het Koninklijk Zeeuwsch genootschap der Wetenschappen. De huren bedragen 44,95, 46,90 of 49,10 gulden. Dat is aan de hoge kant. Zo ontstaat de bijnaam ‘margarinebuurt’, omdat de bewoners zich geen roomboter zouden kunnen veroorloven.

TamariskenlaanTamariskenlaanOverige bebouwing

Park de GriffioenPark de GriffioenGriffioen I Zuidelijk grenzend aan de Bomenbuurt ligt Park de Griffioen. Daar staan klassieke herenhuizen uit de Dertiger Jaren. Villa’s verrijzen er in de jaren zestig van de 20e eeuw ook aan de Populierenlaan, de Beukenlaan, de Elzenlaan en de Hazelaarlaan.

De rijtjeswoningen in het noorden van de wijk dateren uit de tweede helft van de jaren zestig van de 20e eeuw. Dat betreft de Europalaan, de Hugo de Grootlaan en de Abbé de Saint Pierrelaan. Op de hoek van de Europalaan en de Laan der Verenigde Naties ligt het bescheiden winkelcentrum Euromarkt.

In de westpunt van de Griffioen I staan vier opvallende gebouwen.MiddelburchtMiddelburcht

1) Middelburcht

Het uit 1972 daterende appartementencomplex aan de Henri Dunantlaan komt vanaf 2013 regelmatig in het nieuws door conflicten tussen bewoners en de Vereniging van Eigenaren (VvE) Klik hier voor informatie. 

De AmaliaDe Amalia2) De Amalia

Dit in 2016 opgeleverde luxe appartementengebouw staat aan de Griffioenstraat.

3) Residentie Hof ’t Seys

Hier kunnen ouderen zelfstandig wonen en desgewenst verpleeghuiszorg krijgen. Het pand aan de Griffioenstraat is bovendien zorghotel, waarvan bijvoorbeeld mensen gebruik maken die uit het ziekenhuis komen en niet direct naar huis terug kunnen.

4) CSW Van de Perre

De hoofdingang van deze grootste van de drie vestigingen van de Christelijke Scholengemeenschap Walcheren ligt eveneens aan de Griffioenstraat.Hof 't SeysHof 't Seys

Huis De Griffioen

De buitenplaats stamt uit de midden van de 17e eeuw. Rond 1720 geeft Herman van de Putte, medeoprichter van de Middelburgse Commercie Compagnie, opdracht tot de bouw van een nieuwe voorgevel met omlijste ingang. Deze wordt in het midden van de 19e eeuw gemoderniseerd en gepleisterd. Aan de achterzijde staat langs de Domburgse Watergang een theekoepel uit 1733. Het huis is in de 20e eeuw ingrijpend verbouwd. Aan de achterkant is een grote aanbouw verrezen met appartementen.

De oostelijke punt van de wijk wordt omsloten door de Olmenlaan, de Seissingel en het zuidelijke uiteinde van de Seisweg. De Seisweg behoort samen met de Segeersweg en de Noordweg tot de oudste wegen op Walcheren. Aan de Olmenlaan staan diverse bungalows uit de jaren vijftig der 20e eeuw. Op het terrein van de voormalige Griffioenmavo is sinds 2001 de Olmenhof gevestigd, een door Zorgstroom geëxploiteerd appartementencomplex voor senioren.

Sefardische begraafplaats

JodengangJodengangTussen de Olmenlaan en de Seissingel ligt de Jodengang. Deze sfeervolle smalle straat dankt zijn naam aan de begraafplaats voor Sefardische Joden uit Spanje en Portugal. Zij zijn hun thuisland ontvlucht uit vrees voor de inquisitie, die eist dat ze hun geloof afzweren en rooms-katholiek worden. Vanaf ongeveer 1600 vestigen zich Sefarden in de stad. Zij krijgen in 1655 het recht op een eigen begraafplaats. Nederland telt slechts twee exclusief Sefardische begraafplaatsen, de andere ligt in Ouderkerk aan de Amstel. Die van Middelburg geniet internationale bekendheid omdat hier het graf ligt van Samuël Ben Israël. Zijn vader Menasse Ben Israël ligt begraven op de Sefardische begraafplaats in Ouderkerk aan de Amstel. Beide geleerden staan bekend als de grondleggers van het Engelse en Amerikaanse jodendom. De familie was oorspronkelijk afkomstig van Madeira.

In het gebied tussen Seisweg en de Sandberglaan ligt een groene long die zelfs bij sommige mensen uit de nabije omgeving niet bekend is. De zuidelijk helft van dit gebied wordt beheerd door Stichting Speelhof Hoogerzael. Passanten kunnen koffie drinken in het met duurzame materialen gebouwde paviljoen op het Speelhof, het hart van het terrein. Daarachter ligt een tank voor de opvang van regenwater van het dak. Dat wordt HoogerzaelHoogerzaelgebruikt om de toiletten door te spoelen, planten in de schooltuintjes te begieten en voor schoonmaakwerk. Het paviljoen is geopend van 1 maart tot en met 31 oktober. Klik hier voor website. 

Aan de rand van het gebied staan in het Seispark bungalows uit het einde van de 20e eeuw. Even ten noorden van het Seispark lag het 17e eeuwse buiten Poppenroede Ambacht. Het huis en de bijzonder fraaie tuinen verdwenen in de loop van de 19e eeuw. De vijvers sneuvelden in 1944 bij de inundatie van Walcheren. Klik hier voor geschiedenis. 

 

 

Griffoen II

Brug tussen Asserlaan en HammarsjköldlaanBrug tussen Asserlaan en HammarsjköldlaanDe straatnamen in de wijk Griffioen II hebben alle betrekking op de buitenlandse politiek. Aan de oostkant kun je vanaf de Laan der Verenigde Naties (goed uitkijken bij het oversteken!) lopend of fietsend de Asserlaan in. De villa’s in deze prestigieuze laan dateren uit de jaren 70 van de 20e eeuw. Ze zijn qua prijsklasse alle van het topsegment. Dat kan als eerbetoon worden opgevat aan de vrijwel vergeten naamgever van de laan: Tobias Michel Karel Asser (1838-1913). Deze hoogleraar in allerlei soorten recht maakte aan het eind van de 19e en het begin van de 20e eeuw grote naam als diplomaat. Asser zat diverse internationale conferenties voor. Hij werd in 1904 benoemd tot minister van Water bij HammarskjöldlaanWater bij HammarskjöldlaanStaat en ontving in 1911 de Nobelprijs voor de Vrede.

Vredig is ook het paadje dat vanaf de Asserlaan naar het brugje voert over de achterliggende vijverpartij. Dat komt uit op een plantsoen aan de Hammarskjöldlaan, De Zweed Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld (1905-1961) was secretaris-generaal van de Verenigde Naties vanaf 10 april 1953. Op 18 september 1961 stierf hij door een vliegtuigongeluk tijdens zijn vredesmissie in Congo. Hammarskjöld kreeg in 1961 postuum de Nobelprijs voor de Vrede. Achter de Hammarskjöldlaan liggen de Marshallaan, de Paus Johannes XXII laan en de president Kennedylaan. DezeKennedylaanKennedylaan zijn vanaf het eind van de jaren zestig van de 20e eeuw bebouwd met villa’s voor de gegoede burgerij, om het ouderwets te zeggen.

De Europalaan vormt de grens tussen het dure zuidelijke deel van de wijk en het noordelijke, waar de huizen minder kosten. Hier ligt de in hofjesvorm bebouwde Van Kleffenslaan. Die is genoemd naar Eelco Nicolaas van Kleffens (1894-1983), die van 1939 tot 1947 actief was als minister van Buitenlandse Zaken. Hij ondertekende op 26 juni 1945 namens Nederland in San Francisco het Verdrag tot oprichting van de Verenigde Naties.

In de Beneluxlaan (1971), Europalaan (1970) en deEben HaëzerEben Haëzer Wilsonlaan 1971 staan rijtjeshuizen. Dat geldt ook een deel van de Mazzinilaan (1971). Maar daar staan ook drie portiekflats met koopappartementen. De Briandlaan bestaat geheel uit panden van woonzorgcentrum Eben Haëzer. Dit is van reformatorische signatuur. Klik hier voor website. 

Nog wat informatie over enkele naamgevers van straten in de wijk. Politicus en filosoof Giuseppe Mazzini (1805-1872) was samen met Camillo Benso di Cavour en Giuseppe Garibaldi grondlegger van de in de 19e eeuw tot stand gekomen staat Italië. Thomas Woodrow Wilson (1856-1924) zette zich als 28e president van de Verenigde Staten van Amerika in voor internationale ontspanning en ontving in 1919 de Nobelprijs voor de Vrede. Die eer viel de Franse politicus Aristide Briand (1862-1932) ten deel in 1926. Hij was zes maal premier en eveneens voorstander van internationale ontspanning, in het bijzonder met buurland Duitsland.

Rooms-katholieke begraafplaats WalchersewegRooms-katholieke begraafplaats WalchersewegZandvoorde

ZandvoordeZandvoordeTen westen van de Griffioen II loopt het Laurens Stommespad. Dat is de oostelijke grens van Zandvoort of Zandvoorde. Deze voormalige heerlijkheid lag in de gemeente Grijpskerke en wordt verder begrensd door de Hoogelandseweg en de Walcherseweg. De Zandvoortweg, waaraan het natuurgebied Sint Laurense Weihoek ligt, herinnert aan deze heerlijkheid. In dit verband is ook het huis aan de Walcherseweg 245 tussen Buttinge en Middelburg van belang. Het pand en de bakstenen ingangsportalen zijn rijksmonumenten. Op de palen staan een lam en een kruis afgebeeld, met het jaartal Van de Perrehuis aan het Hofplein. In het gebouw zitten nog fragmenten van de commanderij van het Duitse HuisVan de Perrehuis aan het Hofplein. In het gebouw zitten nog fragmenten van de commanderij van het Duitse Huis1654. Dat is een herinnering aan de commanderij (landgoed) van de Duitse Orde. De kloostergemeenschap ontstond hier in 1249 nadat Klaas van Putten uit Middelburg daartoe de grond beschikbaar stelde. De Duitse Orde legde zich toe op het verzorgen van gewonde kruisridders in Acco (toenmalig Palestina). Later kwam deze orde van adellijke personen in Europa terecht. De vestiging in de heerlijkheid Zandvoorde is, mogelijk in 1317, verplaatst naar Middelburg. Het gaat om de locatie van het Van de Perrehuis aan het Hofplein. Dat pand bevat nog fragmenten van het gebouw waar tot 1574 de Duitse orde verbleef. Het ging om een machtig klooster. Wanneer de Graaf van Holland in Middelburg kwam rechtspreken werd hij geflankeerd door de Abt van Middelburg aan zijn rechterhand en de commandeur van de Duitse Orde aan zijn linkerzijde.

Zandvoorde is in de regio veel bekender onder de naam de Cleene Hooge. Dit open gebied beslaat het grootste deel van Zandvoort. Het behoort tot het Nationale Landschap Walcherengebied. Het plan van de gemeente Middelburg om hier woningen te bouwen leidde tot een verbeten gevecht met bezwaarden. Klik hier voor website van Stichting De Cleene Hooge. 


De Oude Visscherij aan de LangevielesingelDe Oude Visscherij aan de LangevielesingelTheekoepel De Griffioen met op de achtergrond de Seismolen en het hoogste puntje van de Lange JanTheekoepel De Griffioen met op de achtergrond de Seismolen en het hoogste puntje van de Lange JanGezicht op woningen SeissingelGezicht op woningen SeissingelZuidelijk uiteinde SeiswegZuidelijk uiteinde SeiswegHoek Seisweg en OlmenlaanHoek Seisweg en OlmenlaanHazelaarlaanHazelaarlaanPopulierenlaanPopulierenlaanHoogerzaelHoogerzaelPaviljoen HoogerzaelPaviljoen HoogerzaelSchooltuin HoogerzaelSchooltuin HoogerzaelGebouw CSW aan de ElzenlaanGebouw CSW aan de ElzenlaanMazzinilaanMazzinilaanVan KleffenslaanVan Kleffenslaan©Google Maps©Google Maps