headerbanner

Wie beelden heeft gezien van Westkapelle na het bombardement van 3 oktober 1944 kan zich slechts verwonderen over de vastberadenheid die de inwoners toonden bij de wederopbouw. Het dijkwerkersdorp is tegenwoordig een toeristentrekker van formaat. Gelegen aan zee, ‘sur mer’, zoals de Fransen zeggen, en aan een fantastische kreek (Westkapelle ‘sur crique’).

Kreek WestkapelleKreek Westkapelle

Woningen met de voor Westkapelle typerende glinten.Woningen met de voor Westkapelle typerende glinten.

Het dorp is volgens overlevering gesticht door de Vikingen. De naam van voetbalvereniging De Noormannen verwijst daar ook naar. Hoe het ook zij, het is een bijzonder dorp en dat is het! Westkapelle kent een rijke cultuur met eigen liederen en tradities. De vanouds vrijgevochten gemeenschap viert de jaarlijkse kermis in combinatie met het gaaischieten. Klik hier voor website cultuurbehoud 

De duinenrij voor Westkapelle had vanaf de 14e eeuw te lijden onder afslag. Die werd op den duur zo ernstig Panorama Westkapelle.Panorama Westkapelle.dat in 1430 uit arren moede werd overgegaan tot bedijking. Rond 1540 werd de dijk sterk verhoogd en zo ontstond de majestueuze zeewering waarachter het dorp nu is gelegen. Vanaf de dijk kijk je over zee en het dorp van rode dakpannen. Eenmaal achter de drukke strook bij zee kom je in karakteristieke straatjes, die zelfs in het hoogseizoen verbazend rustig kunnen zijn. Veel huizen zijn toegerust met de voor Westkapelle zo karakteristieke glinten, die als heining fungeren tussen straat en woning.

De komst van de dijk betekende dat de vissers uitweken naar Vlissingen, maar de zeewering bood ook werk, omdat deze veel onderhoud behoefde. Daardoor waren ‘Westkappelaars’ generaties lang actief als dijkwerker, De arbeiders organiseerden zich in bendes. Dat waren georganiseerde werkploegen die alle een zelfde aantal ouderen bevatten. Bovendien hadden ze samen een ondersteuningskas. Door deze organisatievorm was er voor velen een inkomen voorhanden waarvan men goed kon rondkomen.

Het bombardement van 1944 was bedoeld om de dijk te verwoesten waardoor het eiland zou overstromen en de Duitse bezetters zouden wegtrekken. Dat laatste doel werd begin november bereikt, maar het bombardement betekende ook de dood van 180 inwoners. Tachtig procent van de woningen werd in puin gegooid. De film De dijk is dicht herinnert aan de periode van de wederopbouw.

Strand bij Westkapelle.Strand bij Westkapelle.

Het dagelijks leven van de Westkapellaar speelt zich af tussen de dijk en de vuurtoren. Een nog jonge inwoner vertrouwde mij eens toe buikpijn te krijgen wanneer de ‘viertoren’ uit het zicht verdween als hij erop uit trok. Hij vertelde dat in de tijd toen op hun boers geklede oudere mannen ’s zomers in de dijkvoet met elkaar spraken. Pet op, terwijl de fiets aan de kant was gelegd. Op de bagagedrager de onvermijdelijke juten zak als stille verwijzing naar het juttersverleden. Dat beeld is van toen, evenals de klederdracht die vanaf het begin van de 21e eeuw begon uit te sterven. Wat Westkapelle de eeuwen door beleefde is te zien in het Dijk- en Oorlogsmuseum Polderhuis Westkapelle. 

Klik hier voor website museum.

 

Moriakerk Westkapelle.Moriakerk Westkapelle.Nadat de zee steeds verder oprukte werd besloten de eerste kerk van het dorp die vlak aan de kust stond af te breken. De tweede werd van 1458-1470 gebouwd aan het einde van de huidige Zuidstraat. Het aan Sint Willibrord gewijde bedehuis bestond uit drie hallen en een toren, waarop aan het begin van de 19e eeuw een kustlicht werd geplaatst. Die laatste actie werd de kerk fataal, want het kustlicht vatte vlam in de nacht van 14 op 15 maart 1831. Daardoor brandde de imposante kerk af. De toren bleef bij debrand gespaard. Maranathakerk in Westkapelle.Maranathakerk in Westkapelle.De Waterstaatskerk die vervolgens is gebouwd ging ten onder bij het inferno van 1944. De toren overleefde ook die verwoesting en bleef de dominante factor in de skyline van Westkapelle. Wie de top wil bereiken en Walcheren vanaf 49,6 meter hoogte wil zien, moet 207 treden beklimmen. Klik hier voor openingstijden

 

Nadat de Nederlandse Hervormde kerk in 1944 ten onder ging verrees in 1951 de Moriakerk, die later het enige bedehuis werd van de PKN-gemeente. Die kwam ook bijeen in de uit 1903 daterende Bethelkerk aan de Noordstraat, die 9 oktober 2011 is onttrokken aan de eredienst. De Gereformeerde Gemeente hield vanaf 1921 diensten in een kerk aan de West-Koestraat, die in 1926 werd opgevolgd door een nieuw gebouw aan de Noordstraat. Na het bombardement werd in 1949 een kerk gebouwd aan de Rookstraat. De Vrije Evangelische Gemeente Maranatha houdt diensten in de kerk aan de Koestraat 27. Deze gemeente kwam in 1973 voort uit de gestichte Hervormde Evangelisatie. Die was in 1960 gesticht door mensen die het oneens waren met de koers van de plaatselijke hervormde gemeente.

Molen De Noorman in Westkapelle.Molen De Noorman in Westkapelle.De Noorman is de enige molen die de verwoestingen van 1944 overleefde. Deze is te bezoeken als de molenaar aanwezig is, meestal op woensdagmiddag. De wieken van de grondzeiler op de dijk, bekend onder de namen Dijkmolen en Prins Hendrik, draaiden toen de bommenwerpers Westkapelle naderden. Hij ging malend ten onder, terwijl de molenaar nog net weg kon vluchten. De ondergang van de derde wiekendrager, bergmolen De Roos aan D’Arke was bijzonder dramatisch, doordat 47 van de 50 mensen die hier hun toevlucht hadden gezocht omkwamen. Ze konden niet meer uit de ingestorte molen geraken of geholpen worden toen het zeewater binnen begon te stromen.  Klik hier voor meer informatie

De aan het begin genoemde kreek van Westkapelle ontstond door het bombardement van 1944. Het idyllisch water grenst aan bospercelen en is een natuurgebied waar veel vogelwaarnemingen worden gedaan. Dat laatste geldt nog sterker voor de telpost die op de dijk is gevestigd. Dit meest westelijke puntje van Nederland ligt op de vogeltrekroute.

Straatbeeld Westkapelle.Straatbeeld Westkapelle.Westkapelle heeft mede dankzij het toerisme een flink winkelbestand. Bovendien zijn er diverse restaurants. Beroemd is het café-restaurant Kasteel van Batavia. Het etablissement is de opvolger van een herberg die dateerde uit de 17e eeuw en in 1944 is verwoest. Deze was vernoemd naar de gelijknamige versterking in de Indonesische hoofdstad Jakarta. Binnen het dorp zijn diverse B&b’s, terwijl er in de nabije omgeving volop verblijfsrecreatie mogelijk is in bungalowparken en op campings. 

De gemeente Westkapelle heette in de 19e eeuw Westkapelle Binnen en Buiten Sir Poppekerke. Deze telde 1892 inwoners in 1839. Westkapelle telde 2705 ingezetenen op 1 januari 2010. Bij de gemeentelijke herindeling van 1966 bleef Westkapelle buiten schot. Dat gebeurde toen op grond van de ‘eigen aard’ van de ingezetenen. Drie decennia later viel het doek alsnog. Sinds 1 januari 1997 maakt het dorp deel uit van de gemeente Veere. Westkapelle verwierf in de 13e eeuw beperkte stadsrechten, maar was als ‘smalstad’ niet vertegenwoordigd in de Staten van Zeeland. 

Vuurtoren, voorheen kerktoren van Westkapelle.Vuurtoren, voorheen kerktoren van Westkapelle.