Wapen familie Van Rosevelt in Ambachtsherenhuis Oud-VossemerWapen familie Van Rosevelt in Ambachtsherenhuis Oud-VossemerWanneer je mensen spreekt die op een mooie dag op voor het eerst hun leven Tholen hebben bezocht dan hoor je heel vaak verraste reacties in de trant van: ,,Ik wist niet dat het daar zo mooi was!”. Let wel dat kun je ook van Zeeuwen horen, want lang niet alle inwoners hebben alle regio’s van de provincie met eigen ogen aanschouwd. Zo zijn er velen nog nooit in Bath geweest (leuke vraag op een verjaardag).

Smidsklokje Oud-VossemeerSmidsklokje Oud-Vossemeer

Tholen is in de eerste plaats rijk gezegend met een open landschap, dat op de meeste plekken niet wordt ontsierd door lelijke elementen. De kernen herbergen bovendien stuk voor stuk mooie monumenten en of andere elementen die ze interessant maken.

Dat geldt ook voor Oud-Vossemeer. Wie buiten de regio aan iemand vraagt waar het dorp om bekend staat zal mogelijk als antwoord de naam ‘Roosevelt’ horen. Dat de beroemde Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt mogelijk afstamde van voorvaderen in Oud-Vossemeer is namelijk tot over de Atlantische Oceaan bekend.

Vraag je in de regio naar een bijzonder monument in het dorp dan zal wellicht worden geantwoord: ‘het smidsklokje!’ Want ze hebben er een voormalige smidse met een fraai speeluurwerk. Google het zelf maar, dan kom je er al snel achter dat die combinatie uniek is op onze planeet.

Prinses Beatrix

Wapens ambachtsheren Oud-VossmeerWapens ambachtsheren Oud-VossmeerDat president Roosevelt mogelijk Thoolse voorvaders had wordt uitgelegd in het uit 1767 daterende Ambachtsherenhuis. Prinses Beatrix opende daar op 20 april 2016 het Roosevelt informatiecentrum. Dat wordt in stand gehouden door Stichting Roosevelt Oud-Vossemeer. Het pand werd indertijd gebouwd voor het bestuur van de ambachtsheerlijkheid van Oud- en Nieuw-Vossemeer en Vrijberghe. Ambachtsheerlijkheden hadden een eigen bestuur en beschikten ook over een eigen (lagere) rechtspraak.

Tot de ambachtsheren behoorde mr. Johan Willem van Rosevelt. Daarom pronkt het wapen op de schouw in de vergaderzaal. De heerlijkheid omvatte tot 1795 zowel Oud-Vossemeer als Nieuw-Vossemeer. Het laatste dorp werd toen toegevoegd aan Noord-Brabant, maar was eerst dus een Zeeuwse enclave in die provincie. Het centrum is op verzoek te bezichtigen. Klik hier voor meer informatie

Hoog bezoek

Het wapen van de familie Rosevelt prijkt op de schouw van het pand van het Ambachtsherenhuis. Bezoekers vinden er informatie over de oorsprong en de stambomen van de Amerikaanse en Nederlandse Rooseveltfamilies, in het bijzonder Theodore Roosevelt en Franklin Delano Roosevelt. Eleonor Roosevelt, de echtgenote van de president bracht op 20 juni 1950 een bezoek aan het dorp en deed toen ook de boerderij aan die de familienaam draagt en waar eerder een oudere hoeve stond waar telgen uit de familie woonden.

Four Freedoms-monument Oud-VossemeerFour Freedoms-monument Oud-VossemeerMevrouw Roosevelt betrad ook de Nederlandse Hervormde Kerk aan Ring 10. Een van de kroonluchters in dit bedehuis werd in 1787 geschonken door Johannes Rosevelt uit Scherpenisse. Bij het bezoek waren 55 tot 60 mensen aanwezig die de naam Van Rosevelt droegen. Een monument bij de oude Hervormde kerk is gewijd aan de Vier Vrijheden van president Roosevelt. Mede door de vermeende band tussen Zeeland en Roosevelt worden de Four Freedoms Awards om het jaar uitgereikt in Middelburg. Ook dat evenement leidt tot de komst van Amerikaanse toeristen naar Oud-Vossemeer.

De eerste kerk van het dorp was een aan Johannes de Doper gewijde kapel. Het huidige bedehuis is daar uit voortgekomen. In 1576 liep de kerk zware schade op toen soldaten van Willem van Oranje het dorp in brand staken. Herbouw volgde aan het eind van de 16e eeuw. Daarbij is ook een deel van het koor gehandhaafd.

Nieuwe horeca

De opening van het informatiecentrum betekent dat er serieus werk van wordt gemaakt om het dorp internationaal op de kaart te zetten. Vooruitziende ondernemers haakten hierop in door kort na de opening van het Roosevelt Informatiecentrum een restaurant annex brasserie te openen. Het staat recht tegenover het Ambachtsherenhuis. Binnen wordt de gast op allerlei manieren herinnerd aan de beroemde Amerikaanse president. Klik hier voor website

Pal naast het informatiecentrum werd koffiebar en snoepwinkel ‘De vier verleidingen’ geopend. De naam is een knipoog naar de Four Freedoms van Roosevelt. Klik hier voor website.

Smidsklokje en travalje Smidsklokje en travalje

Smidsklokje

Zodoende werd het dorp ineens twee horecagelegen rijker. Daar kwam nog een vernieuwing bij. In het pand van de voormalige smederij met het befaamde smidsklokje opende Irene Laros augustus 2016 haar eigen poppentheater. Klik hier voor meer informatie

De voormalige smederij aan de Raadhuisstraat 15 is in 2013 gerestaureerd. Daarbij werd een molensteen aangetroffen, die vervolgens voor het pand is neergezet. Molenstenen werden in smederijen gebruikt voor wagenwielen. Het wiel werd op de steen gelegd en vervolgens werd er een ijzeren band omheen bevestigd. Het pand is echter vooral befaamd vanwege het uit 1786 stammende uurwerk met figuurtjes, die respectievelijk op elk hele en half uur in beweging komen.

Molen

Aan de Hikseweg, richting Nieuw-Vossemeer, staat stellingmolen De Jager. De molenaars concurreerden eertijds met die van standerdmolen De Vos in het zelfde dorp. Dat leidde er uiteindelijk toe dat De Vos werd afgebroken. Die gebeurtenis werd zelfs spreekwoordelijk met het gezegde: ‘De jager schiet de vos’. De uit 1850 daterende wiekendrager is van het type stellingmolen. De Jager is wit opgeschilderd, geheel volgens eilandelijk gebruik. Ook op Schouwen-Duiveland en een deel van Zuid-Beveland werden molens gewit. Klik hier voor geschiedenis molen

Kerken

Rooms katholieke kerk Oud-VossemeerRooms katholieke kerk Oud-VossemeerNaast de al genoemde Hervormde kerk is ook de rooms katholieke Willibrorduskerk een opvallend bedehuis. Na de Reformatie, toen de openbare uitoefening van de katholieke godsdienst werd verboden, kerkten de inwoners die de moederkerk trouw, bleven lange tijd in een schuilkerk in Halsteren aan de overzijde van de Eendracht. De overtocht naar Noord-Brabant was echter nu en dan een hachelijk avontuur, temeer daar de overheid het de veerlieden aanvankelijk verbood om de katholieken over te zetten op zon- en feestdagen. Vanaf 1841 konden ze weer in het eigen dorp terecht, toen er een eind kwam aan het ‘ondergrondse’ Gereformeerde kerkGereformeerde kerkbestaan van ruim 2,5 eeuw. In dat jaar werd de Willibrorduskerk ingezegend. Oud-Vossemeer en Tholen Stad zijn de enige twee kernen op het eiland met een RK kerk.

Groot was de schrik toen woensdag 13 maart 2013 rond 7 uur ’s morgens brand werd geconstateerd in de voormalige pastorie. Wat aanvankelijk werd aangemerkt als schoorsteenbrand groeide snel uit tot een grote brand. Even werd gevreesd dat het vuur zou overslaan naar de naastgelegen kerk, maar die bleef gespaard.

Aan de Hofstraat 21 staat de  Gereformeerde Kerk. Jaarlijks wordt de kerkelijke verdeeldheid tenminste éénVoormalig hotel aan de RingVoormalig hotel aan de Ring keer opzij gezet. Op Pinksterzondag wordt er een gezamenlijke openluchtdienst gehouden waaraan leden deelnemen van de Hervormde, Gereformeerde en Rooms Katholieke Kerk. Naast de genoemde drie kerkelijke stromingen staan er in Oud Vossemeer nog bescheiden bedehuisjes van de Gereformeerde Gemeente in Nederland aan de F.D. Rooseveltstraat 26 en van de Christelijke Gereformeerde kerk aan de Molenweg 10.

Je kunt Oud Vossemeer geen topper noemen wat monumentale bebouwing betreft. Niettemin staan er fraaie huizen aan de Ring, de Voorstraat en de Molenstraat. Aan de Patrijzenwegstaat staan het Torenstation voor elektriciteitsdistributie en bijbehorende dienstwoning. De panden dateren van rond 1927, toen Tholen en Sint Philipsland werden aangesloten op het elektriciteitsnet.

Dorpshuis en scholen

De VoskuilDe Voskuil

Oud-Vossemeer herbergt een kloek dorpshuis, genaamde De Vossenkuil. Het telt vier zalen, te gebruiken voor recepties, vergaderingen en theatervoorstellingen. Het dorp telt drie scholen voor basisonderwijs, namelijk een School met de Bijbel, een rooms katholieke school en een openbare. Klik hier voor interessante verhalen over het dorp.

Overigens is het vrijwel onbekend dat het dorp ook een minister van Defensie voortbracht, namelijk jonkheer Eduard August Otto de Casembroot. Hij kwam in 1812 in Oud-Vossemeer ter wereld en overleed in 1883 Den Haag. Oud-Vossemeer komt jaarlijks in het nieuws vanwege de plaatselijke profwielerronde voor zowel dames als heren. Klik hier voor website met nieuws over Oud Vossemeer.

Horeca Behalve de al genoemde gelegenheden kun je in Oud Vossemeer ook terecht in Brasserie Rijk der vitaminen, gelegen aan de Hollaerweg, nabij natuurgebied De Krabbekreek. Klik hier voor website

Gemeente en
inwoners

Molendijk met oprit naar de voormalige standplaats van molen De VosMolendijk met oprit naar de voormalige standplaats van molen De VosOud-Vossemeer was voor de gemeentelijke herindeling op het eiland Tholen van 1 juli 1971 een zelfstandige gemeente. De naam Vossemeer is afgeleid van een brede kreek in dit gebied die de Vosvliet werd genoemd. Oostelijk hiervan lag een water, de Mare genaamd. Dit woord is als tweede bestanddeel in de vorm van meer in de naam terecht gekomen. Bron.  

In het in 1848 uitgegeven deel 11 van het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden van A. J. van der Aa wordt gemeld dat Oud Vossemeer toen 1470 inwoners telde.  In 2003 woonden er 2549 mensen en per 1 januari 2012 2880. Klik hier voor geschiedenis van het dorp 

Molendijk Oud-VossemeerMolendijk Oud-Vossemeer

Molenstraat Oud VossemeerMolenstraat Oud Vossemeer

AmbachtsherenhuisAmbachtsherenhuis

Voorstraat Oud VossemeerVoorstraat Oud Vossemeer

Ring Oud VossemeerRing Oud Vossemeer 

Christelijke Gereformeerde kerkChristelijke Gereformeerde kerk

Gereformeerde Gemeente in NederlandGereformeerde Gemeente in Nederland