headerbanner

Het is maandagmorgen 19 augustus 2002 aangenaam warm. We fietsen vanuit ons hotel in Aardenburg in zuidelijke richting en stappen af bij de Sint Jozefkerk in Donk. Dat ligt in de buurt Van Maldegem in Oost-Vlaanderen.

Beeld kerkfront AardenburgBeeld kerkfront AardenburgVoor de kerk staat een eikenhouten beeld van de schutspatroon, gemaakt door pastoor/beeldhouwer Omer Gielliet uit Breskens. Wanneer we de kerk verlaten arriveert de koster. Hij onderhoudt ook de naastgelegen Lourdesgrot. De 76-jarige vraagt waar we zoal geweest zijn in de streek. Wanneer we vertellen over het verhaal van Maria met de Inktpot, dat onder meer kleeft aan de Heilige Maria Hemelvaartkerk in Aardenburg, begint hij te schreien. Daarvoor verontschuldigt de man zich door te zeggen: ,,Ach ik ween zo licht”.

Het verhaal dat de koster aangrijpt draait om een jonge wever die de schuld krijgt van de moord op een vooraanstaande inwoner van Aardenburg. Hij ontkent en smeekt de vierschaar om vrijspraak. De rechtbank is echter onverbiddelijk en veroordeelt hem tot ophanging.

Beeld in de kerkBeeld in de kerkDe priester die de man de biecht afneemt adviseert hem tot Maria te bidden. De verdachte volgt zijn raad op en bidt aanhoudend tot hij in een diepe slaap valt. ’s Nachts verschijnt Maria met het Kindeke Jezus hem in een droom. Zij vertelt dat zijn gebed is verhoord. Het Kind draagt een inktpot, een ganzenveer en een vel perkament. Terwijl Maria de inktpot vasthoudt schrijft het Kind een tekst en zegt: ,,Als de schout en zijn dienaren komen om u naar de galg te brengen, zeg dan dat je de baljuw spreken wilt. Geef hem dit perkament en u zult de Barmhartigheid Gods en de goedheid van zijn moeder ondervinden." De volgende dag gebeurt wat is voorzegd. De baljuw leest de tekst en laat de man vrij.

Er bestaan meer verhalen rond het thema van Onze Lieve Vrouw met de inktpot. Zo won een jongeman in Gent een poëziewedstrijd na een soortgelijke nachtelijke verschijning. In Aardenburg leidt de legende tot een eeuwenlang aanhoudende stroom van bedevaartgangers. Zij overnachten er en kopen herinneringstekens. De stad vaart er wel bij.

De Reformatie betekent het eind van de bedevaarten, maar in de 19e eeuw komen de bedevaarten weer op gang. Beelden van Maria met de inktpot sieren de kerk nog altijd.

 

kerk Donkkerk DonkNog even over het gesprek met de koster van de kerk in Donk uit het begin van dit stukje. De man is eigenaar van hoeve De Pispot, een eindje verderop: ,,Kent ge het verschil tussen Maria en den pispot? Nee? Maria is boven alle vrouwen en den pispot is onder!” Zo maken de tranen plaats voor gelach.

Even later passeren we een oude boerderij met een po aan het hek. De kerk van Donk is intussen ontwijd. De gemeente Maldegem nam het onderhoud van het kerkhof over. En gelukkig kwam de Vlaamse Overheid in 2011 met een subsidie van 186.000 euro over de brug voor het herstel van het uit 1712 daterende beschermde kerkorgel dat Peter Charles van Petegem in 1870 verbouwde.