headerbanner

Nederlanders zijn al eeuwenlang tamelijk verzot op het gedetailleerd plaatsbeschrijven. Zo verscheen tussen 1837 en 1851 het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden van Abraham Jacob van der Aa.Wat deze man in veertien delen bij elkaar schreef over ons land is nooit meer geëvenaard. Minutieus wordt het koninkrijk beschreven, tot het kleinste gehucht. Zo wijdde Van der Aa bijna een halve pagina aan Brijdorpe op Schouwen-Duiveland.

Hij meldt over dit gehucht onder andere: ,,Deze heerlijkheid bevat de buurt Brijdorpe en eenige verstrooid liggende huizen, beslaat eene oppervlakte van 462 bunder, 17 vierkante roeden en 17 vierkante ellen, telt 11 huizen en ruim 60 inwoners, die hun bestaan vinden in den landbouw. Allen zijn Hervormd en behoorden tot de gemeente van Elkerzee. Deze buurtschap behoort tegenwoordig tot die van Duivendijke c.a. en wordt als zodanig thans mede in eigendom bezeten door Jonkheer Mr. J. A. van der Hein van Duivendijke, Lid der Ridderschap en Griffier der Staten van Zeeland, te Middelburg. Dergelijke gegevens worden standaard verstrekt bij alle plaatsen van het land.
De Tegenwoordige Staat der Nederlanden. Deze uitgave was verlucht met illustraties. Diverse auteurs stortten zich ook op regionale topografische beschrijvingen. Zo verscheen in 1832 in Goes het werkje Wandelingen door Zuid en Noordbeveland. Dat was geschreven door de Nederlandse Hervormde dominee Johannis ab Utrecht Dresselhuis, die in Wolphaartsdijk wordt geëerd met een herdenkingsmonument. 
Utrecht Dresselhuis’ doopsgezinde ambtgenoot J. Craandijk had kennelijk ook al tijd over, want van hem verschenen de Wandelingen door Nederland met pen en potlood, in acht delen. Een goed bruikbaar topografisch kwartet vormden de toeristengidsen die in de jaren zestig van de 20e eeuw verschenen bij Prisma. 
Het merckwaerdigste meyn bekent van Jan Bouman uit dezelfde tijd. Hij maakte voor De Volkskrant duizenden tekeningen van interessante zaken langs ’s Heren wegen in Nederland. Dan gaat het om huisnamen, standbeelden en alle mogelijke soorten bouwsels. Daar werden later zes boeken van gemaakt. 
StaatsPareltjes lijken nog het meeste op wat Bouman deed. Net als bij hem wordt er een evenwicht gezocht tussen beeld en tekst. Alleen gebeurt dat niet met tekeningen maar met kleurenfoto’s. Met als doel: een digitaal aardrijkskundig woordenboek maken van ons eigen land.