headerbanner

Tekening in Cronyk van Smallegang van Kasteel van Schenge 's Heer ArendskerkeTekening in Cronyk van Smallegang van Kasteel van Schenge 's Heer Arendskerke

Wie door ’s Heer Arendskerke komt kan zich nauwelijks voorstellen dat deze woonplaats in de middeleeuwen uitgroeide tot het machtigste dorp in de wijde omtrek. Heer Arent, bijgenaamd ‘met den buik’, de naamgever van het dorp, was telg van een adellijk geslacht dat woonde op het kasteel waaraan nu alleen nog de naam Slotlaan herinnert.

Toen Arent heer was van ’s Heer Arendskerke had hij niet eens een echte achternaam, althans dat meldt dominee Johannes ab Utrecht Dresselhuis, die van 1819 tot 1858 in Wolphaartsdijk stond, in zijn Wandelingen door Noord- en Zuid-Beveland. Bebouwing Oude Rijksweg 's Heer ArendskerkeBebouwing Oude Rijksweg 's Heer Arendskerke

Arents achterkleinzoon Jan Arent moet een mooie man zijn geweest, zo mooi dat er zelfs een gedicht werd gemaakt over zijn lichamelijke schoonheid. Dat trok, allemaal volgens het boek van Utrecht Dresselhuis, de aandacht van Mathilda, vrouw van Graaf Floris IV van Holland. Toen zij achterhaalde dat hij Jan Arent heette vroeg zij waarom hij geen achternaam had. ,,Is er geen land waarvan hij Heer is? Is er geen stroom die zijnen burg bespoelt?” Toen zou hij besloten hebben zich met de achternaam Schenge te tooien, naar het water dat stroomde door zijn heerlijkheid (gebied waar hij als ‘heer’ rechten kon doen gelden). Zijn broer noemde zich ‘Van der Poele’, omdat hij bezittingen had in de Poel, nu nog herkenbaar als natuurgebied tussen ’s Heer Arendskerke en Goes.

Recht van aan- en opwas

Poelbos bij 's Heer ArenskerkePoelbos bij 's Heer Arenskerke

Het gebied tussen ’s Heer Arendskerke en Walcheren werd in 1014 getroffen door een stormvloed. Daardoor ontstond er een waddenlandschap met hier en daar hoger gelegen stukken oudland. Was Arent met den Buik naamgever van ’s Heer Arendskerke, heer Hendrik is verbonden met de dorpsnaam ’s Heer Hendrikskinderen en heer Wisse met Wissenkerke. De heren van Schenge hadden het recht van aan- en opwas voor alle slikken en schorren ten westen en ten noorden van hun gebied. Zo komt het dat hun grondgebied zich zelfs uitstrekte tot in Sint Joosland. Dat ligt 12 kilometer verderop, op de grens van Walcheren en Zuid-Beveland. Rechten van de heren van ’s Heer Arendskerke moesten in de 19e eeuw nog worden afgekocht bij het bedijken van de Schorerpolder, die oostelijk van Fort Rammekens is gelegen tussen Ritthem en Nieuw- en Sint Joosland.

Groen dorp

Kerktoren 's Heer Arendskerke in lentesfeerKerktoren 's Heer Arendskerke in lentesfeer

’s Heer Arendskerke toont het mooist in de lente wanneer de bloesems pronken. Het dorp is namelijk nogal groen, zeker langs de Oude Rijksweg en rond de Ring. Bovendien reikt de westelijke uitloper van de Poelbossen tot aan het dorp. Vanaf de Oude Rijksweg kun je naar de Ring. Daar kom je via de Vermetstraat, een echte hoofdstraat, waaraan het voormalige gemeentehuis is gelegen en ook een kleine supermarkt is gevestigd.

Rijk kerkinterieur

De Ring was sinds de middeleeuwen de natuurlijke plaats van de kerk. De eerste werd gebouwd rond het einde van de 12e eeuw. Stichter was de al genoemde heer Arent met den Buik. Van de kerk die er nu staat is de toren het oudste deel. Deze is gebouwd in de tweede helft van de 14e eeuw. Het schip van de kerk dateert van de eerste helft van de 15e eeuw. Het interieur is de moeite van een bezoek waard. Zo is hangt er een rijk versierd orgel uit 1708 aan de muur, dat afkomstig is van de Rooms Katholieke Kerk in Zierikzee. Heel opvallend zijn de fraaie herenbanken uit de 16e en 18e eeuw. De preekstoel en het doophek rond de ‘tuun’ (Zeeuws voor kerktuin, ofwel liturgisch centrum) werden in 1649 afgeleverd door de timmerlieden. Klik hier voor bezichtigen kerken Zuid-Beveland 

Interieur kerk 's Heer Arendskerke, gezien vanaf de orgelzolderInterieur kerk 's Heer Arendskerke, gezien vanaf de orgelzolderArendshoeve in 's Heer ArendskerkeArendshoeve in 's Heer Arendskerke

Arendshoeve

Het dorp herbergt nog meer monumenten. Daaronder is de Arendshoeve aan de Oude Rijksweg 116, een in aanleg 17e eeuwse boerderij. Een model van dit gebouw is in 2009 onthuld in Madurodam in Den Haag. Aan de Oude Rijksweg staan diverse fraaie woningen, waaronder Dies Diem Docet (Lat., ‘de ene dag leert de andere’) op nummer 114.

Mottekasteel

Het aan het begin van dit verhaal genoemde Kasteel Schenge is verdwenen. Wel zie je in het dorp sporen van een nog ouder kasteel, De Poelberg genaamd. Een mottekasteel was gebouwd op een kunstmatig opgeworpen heuvel. De Poelberg, te vinden aan het Bewestenwegje, bestond zelfs uit twee heuvels, die door een brug met elkaar waren verbonden. Op de ene stond de hoofdburcht (vermoedelijk van steen gebouwd) en op de andere de voorburcht. Op aandringen van omwonenden zijn de heuvels in 2014 opgeknapt en is vervolgens op het terrein een natuurspeeltuin aangelegd. Klik hier voor website 

Sprookjesslot

Zijn de oude kastelen verdwenen, ’s Heer Arendskerke heeft op dit gebied toch iets bijzonders te bieden. In 2009 is namelijk aan de Drieweg een kasteel Arendsslot ingewijd. Dit huis in Franse stijl kwam er op initiatief van bouwondernemer Marco Bosman. Op dit slot kan worden getrouwd in sprookjessfeer. Klik hier voor meer informatie

Klok'uus 's Heer ArendskerkeKlok'uus 's Heer ArendskerkeAppartementencomplex met carillon, voorheen Poelwijk, in 's Heer ArendskerkeAppartementencomplex met carillon, voorheen Poelwijk, in 's Heer Arendskerke

Voor oud en jong

Vroeger was zorgcentrum Poelwijk tamelijk befaamd omdat daar regelmatig honderdplussers in het zonnetje werden gezet. Het huis heeft inmiddels plaats gemaakt voor appartementencomplexen. De bewoners kunnen hier nog wel allerlei vormen van zorg krijgen. Wat bleef is het carillonnetje, dat zich exact op hetzelfde tijdstip laat horen wanneer de klok in de kerk het uur aangeeft. Een bijzondere attractie voor de jongste leeftijdscategorie is speelboerderij ’t Klok’uus, een populaire bestemming voor kinderfeestjes. Klik hier voor website 

Windhoos

Coupure, af te sluiten bij overstromingsgevaar in 's Heer Arendskerke. Deze is geklasserd als RijksmonumentCoupure, af te sluiten bij overstromingsgevaar in 's Heer Arendskerke. Deze is geklasserd als Rijksmonument

In diens Aardrijkskundig Woordenboek maakt A. J. van der Aa gewag van natuurgeweld dat ’s Heer Arendskerke trof: ,,Dit d. heeft den 12 September 1828, omstreeks 4 ure in den namiddag, bij het afdrijven van eene zware donderbui zeer veel geleden van eene windhoos, door het nedervallen waarvan niet alleen twintig huizen, behalve eenige schuren, zeer zwaar beschadigd werden, maar ook het Regthuis, dat sedert niet meer is opgebouwd, met een daarnevenstaande gebouw, geheel instortte. Gelukkig kwam niemand bij dezen ramp om het leven.”

Tot de gemeente ’s Heer Arendskerke behoorden tot het midden van de 19e eeuw ook de dorpen ’s Heer Hendrikskinderen en Wissekerke. In 1815 telde de gemeente 1392 inwoners. Later werd de gemeente uitgebreid met het Lewedorp en de gehuchten Eindewege, Graszode, De Knaphof en Terlucht. Sinds 1 januari 1970 maakt ’s Heer Arendskerke deel uit van de gemeente Goes. Het dorp telde 1546 inwoners in 1980 en 1347 per 1 januari 2010.

 

Eindewege had een station

Eindewege met op de achtergrondbedrijventerreinEindewege met op de achtergrondbedrijventerreinVanuit ’s Heer Arendskerke kom je via de Arendsstraat in het gehucht Eindewege. Dit ontstond na het bedijken van de 's- Heer Arendskerkepolder in 1404. Dat kwam doordat er toen een haventje werd aangelegd. Dat heeft er gelegen tot 1974 toen de Schengepolder werd bedijkt en het water dus moest wijken. De bedrijvigheid in Eindewege kreeg een impuls door de opening van de spoorlijn Goes-Vlissingen v.v. in 1872. Dat leidde zelfs tot de bouw van een spoorwegstation, goed voor het transport van suikerbieten, aardappelen en andere landbouwproducten. Tot 1938 konden hier ook passagiers in- en uitstappen. Na de bevrijding is het station nog tijdelijk gebruikt, maar rond 1963 werd het afgebroken.

Molenwieken

Molen Eindewege Molen Eindewege

Pronkstuk van Eindewege is de stellingmolen. Deze valt op door de aanwezigheid van bijzondere wieken op een van de roeden. Die zijn vervaardigd volgens het systeem Van Riet. Klik hier voor meer informatie    

 Molen Eindewege, gezien vanaf de MeeldijkMolen Eindewege, gezien vanaf de Meeldijk

 Boerderij aan Oude Rijksweg in 's Heer ArendskerkeBoerderij aan Oude Rijksweg in 's Heer ArendskerkeHuis Dies diem docet in's Heer ArendskerkeHuis Dies diem docet in's Heer Arendskerke

 Lange Achterweg 's Heer ArendskerkeLange Achterweg 's Heer ArendskerkeLandweg 's Heer ArendskerkeLandweg 's Heer Arendskerke

Arendsslot in 's Heer ArendskerkeArendsslot in 's Heer Arendskerke

Heuvel mottekasteel 's Heer ArendskerkeHeuvel mottekasteel 's Heer Arendskerke